Schaamte

Toen ik door de plafondhoge ramen het danslokaal inkeek, zag ik haar direct. Ze droeg als enige een zachtroze panty met daarover een grijs, glimmend balletpakje. Ik keek tegen haar vlezige billen aan toen ze voorover gebogen haar best deed om haar tenen aan te raken. Een oud meisje, een jaar of 55. Leuk, dacht ik, het is laagdrempelig hier.

Omdat ik niets geleerd heb van mijn vruchteloze tapdansavontuur stond ik op de open dag van een dansschool te wachten op een les klassiek ballet. Ik at een meegebrachte banaan, omdat een banaan eten in een sportieve omgeving een professionele indruk maakt. In de les die nog bezig was, fladderde een man rond die eruitzag alsof hij zo de barbecue nog wat ging opstoken, er waren een paar vrouwen van mijn leeftijd, wat echte meisjes en de oudere vrouw in het balletpakje dus.

Toen de les afgelopen was draaide zij zich rap – en bij nader inzien maniakaal – om en stoof op de deur af onze richting in. Ze droeg veel make-up. Blauwe oogschaduw en dikke strepen bruine blusher. „En nu ga je meedansen! Kom op! Meekomen!”, kirde ze met een Amsterdam-zuid accent tegen een jongetje dat mij eerder nog niet echt was opgevallen. Hij moest een jaar of elf zijn en stond met zijn bril, zijn blauwe hemdje en korte broek in een hoekje met zijn knieën tegen elkaar gedrukt. Ze begon aan hem te trekken. Hij werd rood. „Kom! Niet zo flauw, gewoon meedansen! Kom op! Kom nou!”.

 

Als ze een meisje van twaalf geweest was, was dit misschien wel de dag van zijn leven, want ze hing met haar borsten in zijn gezicht te giechelen en te dwingen. Maar het was geen meisje van twaalf, het was zijn moeder. „Mam, ik wil liever niet”, zei hij heel voorkomend terwijl zijn lichaam zich verzette alsof hij een gierput in werd gemanoeuvreerd. Hij keek me kort aan, ik zag schaamte. Hij keek ook naar alle andere wachtende vrouwen, zij keken naar hem. Samen schaamden we ons plaatsvervangend voor zijn moeder.

Niet dat zoiets helpt, schaamte wordt erger zodra mensen zich mee gaan schamen. Toen ze hem na een worsteling van minuten eenmaal het lokaal in had geduwd, dook hij, toen zij tegen de balletjuf over haar zoon begon op te scheppen, schielijk in een hoekje op de grond om er licht te hyperventileren. We stonden aan de barre, de les ging beginnen. Pianoklanken vulden de ruimte. De elegante lerares begon met zachte stem haar les. „Wat zit je daar nou? Doe niet zo flauw, doe mee!”, tetterde de moeder erdoorheen naar de jongen. „Ik heb geen dansschoenen”, fluisterde hij terug. „Dan ga je op je sokken.”

Om de les niet al te veel te verstoren stond hij op en liep hij met zijn schouders onder zijn oren naar de bar en nam achter zijn moeder plaats. De lerares vroeg of er ook mensen waren die geen Nederlands verstonden. Een vrouw stak haar hand op. „OK, I’ll continue this lesson in English then”, zei ze. We stonden iets later in een diepe plié toen de moeder plots uitriep „Ja, sorry hoor. Maar als je hem straks een aanwijzing geeft, wil je dat dan gewoon in het Nederlands doen?” Dit was te veel. De jongen rende het lokaal uit. De moeder, die alle ogen op zich gericht voelde, schudde de teleurstelling snel van zich af en verklaarde: „Zijn oudere broer is heel goed in ballet.”