‘Patriottische lente’ in Milaan

Wilders trof zijn anti-Europese collega’s vrijdag in Milaan: de eerste jaarvergadering van hun fractie in het Europarlement. „De waarheid ligt aan onze kant. Wen er maar aan.”

Een selfie van Geert Wilders met Heinz-Christian Strache, leider van de Oostenrijkse FPÖ, vrijdag tijdens het congres van de anti-Europese fractie ‘Europa van Naties en Vrijheid’ in Milaan. Foto AFP

Echte zetelaantallen of regeringsmacht deden er even niet toe. Zes politieke leiders van anti-Europese en anti-migratiepartijen waren op donderdag en vrijdag bij elkaar in Milaan voor de eerste jaarvergadering van hun anti-EU-fractie in het Europees Parlement – en ze gingen met elkaar, het publiek en de pers om alsof zij nú al de politieke winnaars zijn in hun land.

„Als ik straks de grootste ben en andere politici willen niet met mij samenwerken”, zei PVV-leider Geert Wilders op de persconferentie na afloop, „dan zullen de mensen dat niet accepteren. Dan komt er een revolte. Wij laten dat niet gebeuren.” Marine Le Pen van het Franse Front National, naast hem, knikte: zo is het.

De anti-Europese fractie, ‘Europa van Naties en Vrijheid’, werd in juni vorig jaar opgericht. Behalve de PVV en het Front National zitten ook het Oostenrijkste FPÖ, Lega Nord, Vlaams Belang en het Poolse Congres voor Nieuw Rechts (KNP) erin. Zij beleven hun ‘patriottische lente’, zoals Wilders het noemt. Door de onrust over de vluchtelingen die naar Europa komen, groeit de aanhang van politieke partijen die tegen de EU en tegen migratie zijn.

En dus was de stemming op de persconferentie triomfantelijk. „De waarheid ligt niet altijd in het midden”, zei Wilders, als citaat van de Italiaanse schrijfster Oriana Fallaci die hem had geïnspireerd, zei hij, met haar kritische boeken over de islam. „De waarheid ligt aan onze kant. Wen er maar aan.”

Toch geen feestelijke bijeenkomst

Toch was de jaarvergadering geen feestelijke bijeenkomst. In de toespraken op donderdag, waarbij Wilders zich had laten vervangen door Europarlementariër Marcel de Graaff, zat veel verongelijktheid – ze zíjn geen nazi’s en ze zíjn niet gek. „Wij zijn juist normaal”, zei Matteo Salvini van gastheer Lega Nord.

En verder: journalisten waren van harte welkom. „Als ze maar de waarheid laten zien.” Die waarheid is volgens Salvini ook dat immigratie een Europees „project” is, bedacht om de eigen werknemers te vervangen door goedkope werkkrachten van buiten. „Dat noem ik geen Europa, dat noem ik een handelsonderneming.” Ook Vlaams Belang-leider Tom Van Grieken analyseert het zo: voor linkse partijen geldt migratie als een „verrijking van de eigen cultuur”, de liberalen zien goedkoop personeel binnenkomen. „En wij patriotten verdedigen het gewone volk.”

Er valt weinig te lachen voor de ruim vijftienhonderd Italianen in de zaal. De toon is ernstig. De Poolse Michal Marusik begint met: „Ik hou van Polen, ik hou van het Poolse volk. Daarom ben ik hier. Jullie houden allemaal van je land.”

Niet in alles eens

De leiders weten dat hun ideeën – over de euro, over rechten voor homo’s, over de islam – lang niet altijd met elkaar overeenkomen. En dus benadrukken ze waar ze het over eens zijn: dat de economische en politieke macht van Brussel terug moet naar de Europese landen zelf en dat de immigratie moet stoppen. „Ieder heeft zijn eigen publieke opinie en de eigen context van problemen”, zei Vlaams Belang-Europarlementariër Gerolf Annemans al voor de bijeenkomst. „Van ons hoeft de euro niet weg , maar we zijn allemaal bezig om de Europese beschaving te redden.”

Dat de partijen ook elkaars cultuur en gewoonten lang niet altijd begrijpen, blijkt als Van Grieken (Vlaams Belang) het publiek „kameraden” noemt. In zijn partij is dat normaal, de Italianen hebben het gevoel dat ze worden toegesproken als communisten en roepen ‘boe’. De volgende dag schrijven Italiaanse kranten erover.

De Italianen horen het liefst over de problemen die zijzelf als probleem zien. Dus heeft De Graaff weinig succes met zijn PVV-onderzoek naar de economische gevolgen voor Nederland als het uit de EU stapt. „Waarom moet ik dat allemaal weten over Nederland?”, zegt Giovanni Guerrato (53) uit Bologna ’s avonds. „Het probleem is de euro. Dáárom wordt er bij ons zo streng bezuinigd.”