Op hol geslagen

In het interview van Danielle Pinedo in deze krant, vlak voor het Tata-toernooi, zei Anish Giri over het schaakvuur dat Jan Timman vroeger aanblies: „Het kan zo weer gebeuren. We leven in een tijd waarin de media op hol zijn geslagen. De ene week schrijft iedereen over ebola, de volgende week over terrorisme of darts. Het winnen van de wereldtitel zou veel losmaken. Voor even.” Wijze woorden, vooral dat ‘voor even’.

Binnen een week konden we vervolgens de op hol geslagen media de schaakwereld in zien galopperen. In Saoedi-Arabië zou het schaken in de ban zijn gedaan door een fatwa van de grootmoefti van dat land.

Hoe kwamen ze erbij? Er was in december vorig jaar een videofragment met de moefti opgedoken op YouTube en vorige week woensdag waren er een paar tweets van de Engelse grootmeester Nigel Short over het zogenaamde schaakverbod in Saoedi-Arabië. Short wordt door de Engelse media gevolgd sinds hij geschreven heeft dat de hersenen van vrouwen niet geschikt zijn voor schaken en voor het manoeuvreren van een auto in de garage. Short zorgt voor reuring, weten ze.

De Australische grootmeester Ian Rogers, een vlijtig journalist, las de tweets van Short en deed wat andere journalisten ook hadden kunnen doen. Hij stuurde een mailtje naar de Saoedische schaakbond om te vragen hoe het zat. Het antwoord kwam tien minuten later. De video op YouTube was uit 2014, toen de moefti in een televisie-uitzending als antwoord op een vraag van een kijker onvriendelijke dingen over het schaken had gezegd die hij al sinds 2009 zei. De Saoedische schaakbond voegde er aan toe dat alle schaakwedstrijden gewoon doorgingen. Niets aan de hand dus.

Nigel Short herriep min of meer zijn oorspronkelijke tweets, maar de op hol geslagen media lieten zich een sappig verhaal niet afnemen en gingen nog dagen door.

Ik sprak Rogers woensdag in de perskamer van het Tata-toernooi, die op die dag verplaatst was naar het Spoorwegmuseum in Utrecht. Rogers zei: „Ik had gedacht dat de waarheid kon overwinnen, maar dat was naïef. Toen de onzin eenmaal in The New York Times had gestaan, was er geen houden meer aan.’’ Inderdaad. De waarheid had geen kans meer en Short was trots als een pauw dat meer dan honderd internationale media op hem hadden gereageerd.

Wei Yi -David Navara, Tata Steel 2016

1. e4 e5 2. Pf3 Pc6 3. Lb5 Pf6 4. d3 Lc5 5. Lxc6 dxc6 6. Pbd2 0-0 7. Pc4 Pd7 8. De2 Te8 9. Ld2 Ld6 10. h4 Deze nieuwe zet werd in dezelfde ronde ook gespeeld in Caruana-Karjakin, waar zwart nu voorzichtig 10...Pf8 speelde. 10...c5 11. h5 h6 12. 0-0-0 Pb8 Ook nu was 12...Pf8 veiliger. 13. Tdg1 Pc6 14. g4 f6 15. g5 Wit gaat een stuk offeren om lijnen te openen. 15...fxg5 16. Pxg5 Pd4 17. Dd1 hxg5 Zwart had het stukoffer beter kunnen weigeren. 18. Lxg5 Le7 19. Le3 Lf6 20. h6

Zie diagram

20...Te7 Zwart kon de stelling niet gesloten houden. Na 20...g5 komt 21. Lxg5 Lxg5+ 22. f4 exf4 23. Dh5 Pe6 24. Txg5+ en wit wint. Navara liet aan Ian Rogers nog een andere variant zien: 23...Kh8 24. Txg5 Pe2+ 25. Kb1 Pg3 26. Dg6 Tg8 27. Dg7+ en hij zei: als ik had geweten dat ik ging verliezen, had ik deze mooie manier gekozen. 21. hxg7 Txg7 22. Dh5 Le6 23. Lh6 Zwart is verloren. Na 23...De8 (relatief het beste) wint wit na 24. Lxg7 Dxh5 25. Lxf6+ Kf7 26. Txh5 Pe2+ 27. Kd2 Pxg1 28. Lxe5 het eindspel. 23...Lf7 24. Lxg7 Lxh5 25. Lxf6+ Kf8 26. Lxd8 Pe2+ 27. Kb1 Pxg1 28. Lxc7 Zwart gaf op, want hij komt een stuk en drie pionnen achter.