Hoe rock je een hijab?

Een hoofddoek dragen en er tegelijkertijd trendy uitzien, dat kan best. Op YouTube en Instagram geven ‘hijabista’s’ stylingtips aan duizenden volgers.  

Ruba Zai is fulltime hijabista met kledingsponsors op YouTube en Instagram.​ Foto’s Merlijn Doomernik 

Loubna Sadoq runt een webshop waar behalve hijabs van natuurlijke stoffen ook blazers, jurken en sieraden worden verkocht. Foto's Merlijn Doomernik

Laat één ding duidelijk zijn: het is haar eigen keuze. Loubna Sadoq (39) groeide op in een liberaal islamitisch gezin in Heerenveen, haar Marokkaanse ouders voedden hun zes kinderen vrij op. Toen Loubna vier jaar geleden besloot om een hijab, een hoofddoek, te gaan dragen, kwam dat voort uit een persoonlijke, intieme behoefte om ‘dichterbij haar geloof te staan’. Volgens Loubna wordt de huidige generatie Nederlandse moslima’s van huis uit nergens toe verplicht. „Het staat los van je relaties met anderen. Ik ben een gescheiden, alleenstaande moeder, maar ik was er tijdens mijn huwelijk al mee bezig.”

Met een hijab leef je anders, zegt Loubna. Over de strikte regel om het hele lichaam tot en met hals en enkels te bedekken verschillen de opvattingen, maar het spreekt voor zich dat je niet gaat zonnen in een bikini. „Uiteraard drink je geen alcohol, zoals de islam voorschrijft. Je maakt tijd om elke dag te bidden.”

Tot haar verrassing kwam ze een uitdaging van praktische aard tegen: het Nederlandse hijab-aanbod bleek nogal, nou ja, pover. Loubna: „Het meeste was slecht en goedkoop gemaakt, van synthetische, niet-ademende stoffen die vreselijk aanvoelen. Waarom?” Ze vond betere sjawls bij webshops in islamitische landen, waar de hijab bezig is aan een opmars als trendy, veelzijdig mode-accessoire. Stijlen en stoffen verspreiden zich razendsnel via een constante stroom foto’s en filmpjes, met populaire ‘hijabista’s’ (een samenvoeging van ‘hijab’ en ‘fashionista’) in de voorhoede. Modemerken als H&M en Uniqlo, maar ook het Italiaanse couturehuis Dolce&Gabbana spelen in op de nog onontgonnen groeimarkt met ontwerpen voor hijabs en abayas (lange mantels).  

Er kan veel

Hoewel de hijab een religieuze oorsprong heeft, zijn de precieze regels onduidelijk: er kan veel, als het haar maar helemaal of deels bedekt blijft. Fotograaf Danielle Regout portretteerde voor haar project Hijab Unravelled 31 hoofddoekdraagsters uit binnen- en buitenland, en ze zien er allemaal anders uit. De hijab kan rond de hals gedragen worden, maar veel Nederlandse moslima’s kiezen voor een sjawl met een knoop op het hoofd en laten de hals vrij. Door de hijab met een volumizer (extra stof) op te vullen krijgt het achterhoofd meer accent. Simpelste vorm is de turban: bijna een hoedje van stof. Er zijn geen verboden kleuren, maar afbeeldingen van mensen of dieren zijn niet wenselijk.

Loubna runt inmiddels haar eigen webshop, sadoq.com, waar behalve sjawls van natuurlijke materialen ook blazers, jurken en sieraden worden verkocht. De stoffen komen uit China, de kleding wordt geproduceerd in China en India. De dagen dat ze alle bestellingen thuis kon afhandelen zijn voorbij. „Nederlandse vrouwen schrokken eerst van mijn prijzen”, zegt ze. „Mijn hijabs beginnen bij dertig euro. Maar het is zo’n opvallend onderdeel van je outfit – een vrouw heeft er gemiddeld vijftien, ik heb er wel honderd denk ik. Het is leuk om er complimentjes over te krijgen.”

Sadoq-klant van het eerste uur was de 22-jarige Ruba Zai, met bijna 550.000 volgers op Instagram de invloedrijkste hijabista van Nederland. Bij Ruba, van Afghaanse komaf en opgegroeid in Rotterdam, was de keuze voor een hijab op haar negentiende de uitkomst van een zoektocht „naar mijn identiteit, mijn geloof, mijn innerlijke rust”. Haar ouders verplichtten haar en haar zusjes tot niets. „Het is een vorm van aanbidding”, zegt ze. „Een reminder: ik moet een goed mens zijn.”

Jonge, hippe moslima

Alleen: hoe rock je een hijab, hoe zorg je dat je er leuk en trendy uit blijft zien? Ruba kreeg er veel vragen over en zette twee jaar geleden een eerste filmpje online, voor de ‘jonge, hippe moslima’. Mede dankzij haar perfecte Engels werd haar You Tube-kanaal een internationale hit. „Hi guys!” opent ze haar huiselijke hijab-tutorials, met easy tips voor everyday school, lunchafspraakjes, zomer, herfst. Benodigdheden: een pashmina sjawl, een veiligheidsspeld en een paar passpelden. Meten, draperen, vastzetten onder de kin…

Het is een precisiewerkje, al noemt Ruba zichzelf lui: ze strijkt haar sjawls nooit en wil snel de deur uit kunnen. Ze kleedt zich naar gelang haar stemming: „Soms donker, als ik niet goed in mijn vel zit of me mysterieus voel. Soms kleurrijk, op dagen dat ik alles aan kan. Mijn stijl ben ik zelf.”

Ruba is inmiddels fulltime hijabista: merken hebben haar gevonden en sponsoren haar met kleding en advertenties. Op 25 januari nam ze een ‘Wedding Prep Skincare Routine’ op waarin ze haar fans en passant liet weten dat ze bijna gaat trouwen. „Aww congratulations!!” reageerden ze, „gefeliciteerd je zal heel gelukkig worden Inshallah!” Op Ruba’s online aanwezigheid hoeft haar huwelijk overigens geen invloed te hebben: de immens populaire Ascia uit Koeweit blogt ook met en over haar man en baby, net als de Brits-Egyptische Dina Tokio.

De 22-jarige Ikram Aqantos, die twee jaar nadat ze haar eerste foto’s op Instagram zette 16.900 volgers heeft, timmert aan de weg met een sportieve, cleane stijl, met veel wit, zwart en beige. Ze haalt inspiratie uit Zweedse modeblogs. „Je moet uit je bubbel komen”, zegt ze. „Het moet duidelijk zijn waar je voor staat.” Haar online populariteit levert nog geen geld op, maar wel uitnodigingen voor feestjes en de Amsterdam Fashion Week, bijvoorbeeld. Als back-up plan volgt Ikram een opleiding maatschappelijk werk; je weet niet hoe het loopt in de modewereld.

Nieuwsgierige vragen

Ruba Zai is fulltime hijabista met kledingsponsors op YouTube en Instagram.​ Foto’s Merlijn Doomernik 

Ikram’s vader, een 46-jarige IT-er, begrijpt weinig van haar huidige leven. „Hij is van een oudere generatie”, zegt ze. „Maar hij is heel trots dat ik een hijab draag. Toen ik op mijn veertiende begon, dachten veel mensen dat ik het niet vol zou houden.”

Op straat krijgt ze complimentjes en nieuwsgierige vragen, ook van niet-moslims. Als er al kritiek komt is dat juist van moslima’s, die onderling fel discussiëren over wat wel of niet ‘haram’ is, tegen de islamitische regels. Je enkels laten zien bijvoorbeeld, zoals Ikram doet. Ze weet dat ze „niet álle regels volgt”. „Soms krijg je commentaar onder een foto: ‘hé, je doet het niet goed…’ Ik reageer daar niet op. Ik haal het niet weg, maar meng me ook niet in de discussie.”

Hetzelfde geldt voor alle negatieve connotaties die de islam in de publieke opinie aankleven. Hijabista’s proberen zich er niets van aan te trekken – het sterkt ze eerder om hun geloof op een positieve manier uit te dragen. „Je moet sterk zijn om een hijab te dragen”, zegt Loubna Sadoq. „Sterker dan zonder.”