DNB past ‘examens’ topbankiers aan

De omstreden examinering van topbankiers moet beter om hun rechtspositie te versterken, erkent DNB.

Bestuurders en commissarissen van financiële instellingen mogen voortaan een advocaat meenemen naar hun mondelinge geschiktheidsexamen bij toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB). Ook wordt vanaf nu een geluidsopname van het gesprek gemaakt. Dit moet de rechtspositie van bestuurders en commissarissen verbeteren.

DNB komt met deze maatregelen op belangrijke punten tegemoet aan de kritiek die er in de sector klinkt op het zogeheten toetsingsproces. Ook komt er een evaluatie van het proces door een externe partij, die later dit jaar naar de Tweede Kamer gestuurd zal worden. Dat maakte DNB vrijdag bekend.

Banken en verzekeraars kunnen nieuwe bestuurders en commissarissen pas benoemen als die zijn goedgekeurd door DNB. De toezichthouder heeft dit toetsingsproces sinds de financiële crisis veel strenger gemaakt, met als gevolg dat meer kandidaten ongeschikt worden bevonden. De toetsing kan carrières maken en breken. Ook kan de toezichthouder zittende bestuurders en commissarissen opnieuw toetsen (hertoetsen) als hij vindt dat daar aanleiding toe is.

Binnen de sector groeide de afgelopen tijd de vraag of de bevoegdheden van DNB niet te ruim waren geworden. Zo is de toezichthouder regelgever, aanklager en rechter tegelijk in dit proces. Ook bezwaarprocedures worden door DNB zelf behandeld. Slechts een enkeling sprak deze kritiek openlijk uit, velen waren bang om de relatie met de toezichthouder te verstoren.

Het onderwerp kwam in de aandacht te staan toen verzekeraar Delta Lloyd eind 2014 naar de rechter stapte om daar een miljoenenboete en het gedwongen vertrek van de financieel directeur aan te vechten. DNB had deze directeur na een conflict opnieuw getoetst en ongeschikt bevonden. De rechter hield de boete overeind maar gelastte een nieuwe onderbouwing van de toetsing. Dat kwam er niet van. De directeur stapte op.

Het toetsingsgesprek maakt een belangrijk deel uit van het proces. De kandidaat moet daarin vragen van een commissie beantwoorden maar weet niet wat er met de antwoorden gebeurt. Een veelgehoorde klacht is dat die subjectief kunnen worden geïnterpreteerd. Zo wordt er niet alleen gekeken naar de inhoud, maar ook naar de manier waarop de kandidaat de commissie bejegent. De aanwezigheid van een advocaat en de geluidsopname moeten hier verbetering in brengen.

Andere pijnpunten worden op dit moment niet aangepakt. Een klacht is bijvoorbeeld dat een negatieve uitkomst van een toetsing vaak niet op papier wordt gezet. Dit bespaart de afgekeurde bestuurder gezichtsverlies, maar verhindert ook een mogelijke gang naar de rechter.