Column

De nieuwe democratisering

Binnenkort kunnen we ze op straat zien, agenten bewapend met een mitrailleur. Er zijn er al 300 en nu is besloten dat er nog 150 bij moeten. In geval van nood moeten ze winkelcentra, stations en pleinen gaan bewaken. Dit is de volgende stap in de richting van de nieuwe wereld. Iemand die een machinegeweer of een machinepistool draagt biedt een vervaarlijke aanblik. Vervaarlijk is iets anders dan gevaarlijk. Het is verstorend, imponerend, schrikaanjagend, wat je zoveel mogelijk wilt vermijden.

Ik weet het uit ervaring. In de oorlog woonde ik aan de Oudorpweg in Kralingen, in het laatste jaar een gevaarlijke buurt. Op de hoek van de Oudorpweg woonde de NSB’er L.J.Gillet. Ging hij op de fiets naar buiten dan liet hij zich begeleiden door de Grüne Polizei, twee man bewapend met kleine machinegeweren. Op een late middag zaten mijn vriendje Aadje en ik op het tuinhekje uit te rusten van het straatvoetbal. Daar kwam het zwaarbewapend gezelschap aangefietst. We keken. Gillet trok een pistool uit zijn zak, richtte het op ons en riep: „Kijk voor je of ik schiet je in je godverdomme!” De twee Duitsers waren ook bezig met hun wapens. Zelden ben ik zo geschrokken maar ik voelde me ook diep beledigd. Vandaar misschien dat ik me die gebeurtenis zo scherp herinner.

Na de oorlog was het nog lang niet afgelopen met de wapens. Dienstplicht! De oorlog met Indonesië die vier jaar heeft geduurd. Ik ben er wel geweest maar ik heb er niet geschoten. En als we de kwestie Nieuw Guinea en de Koude Oorlog buiten beschouwing laten waren er voor Nederland betrekkelijk vreedzame tijden aangebroken. Heel geleidelijk is daar weer verandering in gekomen.

Iedere verandering heeft gereedschap nodig om herkenbaar te worden, en vaak ligt een revolutionaire verandering in een klein hoekje. In 1946 lag de Russische tankbestuurder en wapendeskundige Kalasjnikov in het ziekenhuis. Waar en waarom wordt door de geschiedenis niet vermeld. In een ziekenhuis heb je over het algemeen niets anders te doen dan te verlangen naar het ogenblik dat je er weer uit mag en intussen je geest de vrije loop te laten. Kalasjnikov wilde het machinegeweer verbeteren en het lukte. Het nieuwe wapen werd eerst naar hem genoemd en later werd het bekend als de AK-47. Intussen zijn er in 82 landen een honderd miljoen in omloop. Kenners verzekeren dat het een uitstekend wapen is, eenvoudig en betrouwbaar. Niet alleen officiële strijdkrachten zijn ermee uitgerust. Ook bij het geboefte is de AK-47 populair, de terroristen van de Islamitische Staat. En het zou me niet verwonderen als de vrije burgers in het Zuiden van Amerika, de aanhangers van de National Rifle Association voor alle zekerheid zo’n wapen in huis hebben.

Hoe is het in Nederland? Een jaar geleden had deze krant een artikel waarin werd gemeld dat er in korte tijd 33 wapens waren opgespoord. Een half jaar later waren het er 300. En raadpleeg Google. Als je een beetje zoekt vind je een adres waar ze je graag een AK-47 verkopen. Niet alleen de politie raakt hier zwaarder bewapend. Ook de burgerij doet er flink aan mee. Misschien hebben we een nieuwe fase in de ontwikkeling van onze beschaving bereikt, niet alleen hier maar overal in het Westen. De democratisering van het geweld. Hoe langer hoe meer mensen voelen zich gerechtigd een vuurwapen te hebben en desnoods te gebruiken. De ouderwetse vakterm daarvoor is anarchie. Als het zo doorgaat moeten we een nieuw woord bedenken.