Twee jaar geleden bracht de Italiaanse…

illustraties Cyprian Koscielniak

Twee jaar geleden bracht de Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken Emma Bonino een bezoek aan Teheran. Amper stond ze op het tarmac of ze werd gemaand een sluier om te doen. Zo niet, dan moest ze met hetzelfde vliegtuig terugkeren naar Italië. Er zat voor Bonino niets anders op dan aan de dringende vraag van haar gastheren te voldoen.

Toen onlangs de hoge verantwoordelijke voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid van de Europese Unie en Italiaanse Federica Mogherini in Teheran landde, had ze uit voorzorg in het vliegtuig al een sluier omgedaan. Ze deed dat onder het mom van ‘respect’ voor het gastland en zijn religieuze, onderdrukkende wetgeving, waarvan Iraanse vrouwen dagelijks het slachtoffer zijn.

Daar repte Mogherini overigens met geen woord over in haar toespraken en interviews. Noch over de talloze arrestaties (gemiddeld 4000 per dag) van Iraanse vrouwen die de strenge kledingvoorschriften niet naleven. Noch over de vrouwvijandige sharia die meisjes vanaf negen jaar verantwoordelijk stelt voor alles wat ze doen (jongens vanaf vijftien jaar).

En dan hebben we het nog niet over de 73 minderjarige daders die sinds 2005 geëxecuteerd zijn, de 160 minderjarige daders die in een dodencel zitten en andere grove schendingen van het internationaal recht.

Nu blijkt dat de Iraanse regering niet alleen haar wil oplegt aan buitenlandse gasten, op eigen bodem. Ook als gast eist ze dat haar dogmatische waarden en normen worden ‘gerespecteerd’. Kunst die kan provoceren, laat staan opwinden, moet uit het gezichtsveld blijven. Alcohol wordt niet geschonken. De Italiaanse regering buigt het hoofd. Als ze maar contracten kan binnenhalen, want dat is de enige reden dat ze zich dit soort maatregelen laat welgevallen. Tot grote verbazing en verontwaardiging van iedereen die vrijheid en universele mensenrechten hoog in het vaandel draagt, en misschien nog meer van de Iraanse vrouwen. Die voelen zich meer dan ooit in de steek gelaten, krijgen de indruk dat hun rechten worden verkocht aan de hoogst biedende, en dat de onderdrukking van de vrouwen in Iran niet langer op de westerse politieke agenda staat. De Italiaanse regering heeft niet alleen de Iraanse vrouwen beledigd, maar ook de eigen kunst, cultuur en geschiedenis. Wie naakte standbeelden bedekt, en wijn van tafel haalt om fundamentalisten een plezier te doen en vette contracten binnen te halen, verkoopt op alle vlakken zijn ziel. En dat is precies wat de ayatollahs willen.

Een weekend in NL

Opgewarmde snacks en baklucht

Ik woon in het buitenland, en was laatst een weekend in Nederland. Een korte impressie - en ik geloof niet dat ik hierin alleen sta.

Vrijdagavond 22.00 uur: aankomst op luchthaven Schiphol. Ik wil een enkel treinkaartje kopen. Helaas, op elk station is minstens één apparaat dat losse kaartjes verkoopt. Dit apparaat niet. In de stationshal van Schiphol ruikt het naar opgewarmde snacks en baklucht. Wordt elke grote ruimte in Nederland dan beleefd als bouwterrein voor biovoedselbars, snackbars en fastfoodketens?

Op het perron wacht het merendeel van de reizigers aan het einde van de roltrap, om op de laatste minuut te ervaren of de gewenste trein links of rechts zal binnen rijden. Het wordt er vol. Ideaal speelterrein voor de zakkenrollers waar men voor waarschuwt. In de trein liggen overal kartonnen bekers, kranten en de prullenbakken puilen uit. Ik moet aan mijn treinreis in Vietnam denken, waar de afgekloven kippepootjes van de vorige passagiers in het vakje van de voorstoel geschoven zaten.

Op zondag reis ik terug naar Schiphol, via Utrecht en Hilversum. De blonde jonge man aan de andere kant van het gangpad knipt zijn nagels, de jonge dame achter mij kamt haar lange manen. Ik wacht op iemand die zijn tanden begint te poetsen.

Eenmaal in lounge 4, het opvangcentrum op Schiphol voor Easyjet-reizenden, blijkt deze verzamelplek ook volgestouwd met eettenten. Een rustige hoek waar men kan lezen, ontbreekt. Op een levensgroot beeldscherm wordt Lotte nog steeds een goede reis gewenst - al sinds vrijdag ...

Mariana Noteboom, Zwitserland

Oproep

Essaywedstrijd

De Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen en NRC schrijven dit jaar voor de zesde keer samen een essaywedstrijd uit, een oude traditie die in ere is hersteld. Lezers mogen een suggestie doen voor de brede wetenschappelijke vraag waar het essay over moet gaan. De winnende inzender krijgt een zilveren medaille van de Hollandsche Maatschappij. De uiterste datum is vrijdag 27 februari. Inzendingen: KHMW, Spaarne 17, 2011 CD Haarlem of secretaris@khmw.nl