Zelfrijdende shuttlebusjes de weg op in Wageningen

Er moeten allerlei wetten aangepast, maar de ambities zijn groot. „Hij zou ook pakketjes kunnen bezorgen.”

Vanaf mei moet de shuttlebus WEpod met passagiers over de campus van de universiteit in Wageningen gaan rijden.

Hij houdt een beetje het midden tussen futuristisch en knullig. Donderdag begon in Wageningen de eerste proef op de openbare weg met een zelfrijdend shuttlebusje: de WEpod. Het karretje heeft geen stuur of gaspedaal, en heeft geen duidelijke voor- of achterkant. Inzittenden zijn nog een beetje giechelig als ze er voor het eerst instappen, er worden zenuwachtige grapjes gemaakt. En er gaat een belletje af als hij gaat rijden.

In de WEpod kunnen zes passagiers, naast de steward die de boel in de gaten houdt – die is nog wettelijk verplicht. Het busje kachelt heel rustig vooruit met maximaal 25 kilometer per uur en van te voren krijgen de aanwezigen een strenge toespraak van de projectleider. „Als er iemand voor de WEpod gaat lopen, breken we de proef meteen af.” Hij rijdt nu nog op een afgezet stuk weg, en niet als het regent of donker is.

Het is de eerste test, maar de WEpod moet blijkbaar nog een stuk beter worden voordat hij echt het wild in kan. Dit soort auto’s werkt met zelflerende software, die uit zichzelf beter wordt met elke kilometer die hij rijdt. Vanaf mei moet de WEpod met passagiers over de campus van de universiteit in Wageningen gaan rijden, later dit jaar zal de shuttlebus waarschijnlijk tussen het treinstation Ede-Wageningen en de universiteit gaan rijden: hij is met een app op te roepen.

Hoe experimenteel ook: de WEpod zou volgens minister Melanie Schultz van Haegen (VVD) van Infrastructuur en Milieu wel eens een goed voorbeeld kunnen zijn van hoe vervoer er over een aantal jaar gaat uitzien. „Er gaat de komende 20 jaar meer veranderen in de manier waarop we ons vervoeren dan in de afgelopen 100 jaar.”

‘Object op wielen’

Maar voordat het zover is moeten er nog wel wat obstakels weggewerkt worden. „De Europese wetgeving is nog niet klaar voor zelfrijdende auto’s”, zegt Schultz. „Tijdens het Nederlandse EU-voorzitterschap willen we daar verandering in brengen.”

In Nederland is sinds vorig jaar wettelijke ruimte voor dit soort proeven op de openbare weg. Maar zoiets simpels als een kentekenbewijs krijgen, bleek lastig omdat de RDW geen categorie had voor zelfrijdende shuttlebusjes. „Daarom is het maar geregistreerd onder de noemer ‘object op wielen’”, aldus Schultz. Dit soort proeven is belangrijk om te zien waar knelpunten zitten. Denk aan zaken als aansprakelijkheid, privacy en veiligheid.

De term wereldprimeur viel in Wageningen vaak maar dat is niet helemaal terecht. In Singapore, Zwitserland, Frankrijk, Griekenland en de VS zijn ook al diverse proeven met zelfrijdende voertuigen op de openbare weg. In veel andere landen zijn ook grote bedrijven als Google of autofabrikanten betrokken bij de proeven, in Wageningen zijn het vooral overheden en universiteiten.

De Provincie Gelderland betaalt de 3,4 miljoen euro voor de proef zelf. Volgens projectleider Alwin Bakker komt daar wel verandering in: „We voeren gesprekken met onder meer VDL, NXP en Uber.” Uiteindelijk moet het project ook in andere steden komen, en zijn eigen geld verdienen. Bakker: „Je zou met een WEpod bijvoorbeeld ook pakketjes kunnen bezorgen.” De streng afgebakende proef van donderdag is in elk geval een eerste stapje die kant op.