Zeven virussen met vleugels

Zeven zorgelijke ziektes

De Aziatische tijgermug en zijn Afrikaanse neef de gelekoortsmug brengen zeven virusinfecties over die wereldwijd de menselijke gezondheid bedreigen. Drie daarvan zijn nog klein, maar hebben de potentie om uit te breken.

1

De bekendste is het gelekoortsvirus, wijd verspreid in Afrika bezuiden de Sahara en Midden-Amerika. Sinds 1937 bestaat er een goed vaccin tegen gele koorts. De ziekte mondt soms uit in bloederige koorts en is dan levensbedreigend.

2

Dengue (knokkelkoorts) heeft Aziatische wortels en is de grootste door insecten overgebrachte virusziekte. De helft van de wereldbevolking loopt risico geïnfecteerd te raken met dengue. Naar schatting gaat het jaarlijks om honderd miljoen mensen die dengue krijgen. De ziekte gaat gepaard met hoge koorts en helse pijnen, door ontsteking van de gewrichten. Soms ontstaan ook ernstige complicaties met bloedingen, jaarlijks overlijden 30.000 mensen aan deze ziekte.

3

Chikungunya was tot voor kort alleen bekend van uitbraken in Afrika en Azië, maar na een uitbraak op het eiland Réunion in 2005 en 2006 (225.000 infecties) steekt het nu de kop op in de Caraïben, Zuid-Amerika en Europa.

Het virus werd in 1952 voor het eerst opgemerkt in het oosten van Tanzania. Chikungunya is de lokale benaming wat vertaald kan worden als ‘de ziekte die de gewrichten verbuigt’.

4

Het zikavirus werd in 1947 voor het eerst gevonden in het bloed van een resusaap in het Zika-woud in Oeganda. Pas later werden er menselijke infecties gemeld, met meestal milde symptomen. Nadat het virus via eilanden in de Stille Zuidzee in Brazilië belandde, leken de symptomen in ernst toe te nemen, met mogelijk een verhoogd risico op microcefalie bij pasgeboren kinderen en Guillain-Barré (tijdelijke verlamming) bij volwassenen.

5

Het Mayarovirus werd in 1954 voor het eerst ontdekt bij koortsige bos arbeiders op Trinidad. Sindsdien veroorzaakte het virus af en toe kleine uitbraken die beperkt bleven tot Zuid-Amerika. De infectie geeft denque-achtige symptomen, maar de gewrichtspijnen kunnen langer aanhouden.

6

Venezolaanse equine encefalitis veroorzaakte in 1995 een grote epidemie in Venezuela en Colombia, waarbij 100,000 mensen besmet raakten waarvan er zo'n 300, vooral kinderen overleden. De ziekte komt voor bij paarden, maar deskundigen denken dat het slechts een kwestie van tijd is dat deze ziekte zich via Aedes aegypti ook in de mens kan handhaven.

7

Het Westnijlvirus circuleert vooral onder vogels en paarden, maar kan via Aedesmuggen ook naar de mens oversteken. De eerste besmetting van mensen is in 1937 in Oeganda gezien. In de VS is in de jaren tachtig een korte uitbraak geweest.