Mensenrechtenorganisaties bezorgd over ‘plan-Samsom’

Onder meer Amnesty, AzG en Oxfam ondertekenden een open brief aan Samsom en Rutte.

Diederik Samsom. Foto Bart Maat / ANP

Negen hulp- en mensenrechtenorganisaties hebben in een open brief aan PvdA-leider Diederik Samsom en premier Mark Rutte hun zorgen geuit over het plan om migranten die in Griekenland arriveren terug te sturen naar Turkije. Woensdag beschreef Samsom het plan in een interview met de Volkskrant.

Onder meer Amnesty International, Artsen zonder Grenzen, Oxfam Novib en VluchtelingenWerk Nederland hebben de brief ondertekend. Zij schrijven:

“Uw plan lijkt er echter meer op gericht een antwoord te zoeken voor de onmacht van de EU in deze kwestie, dan om een oplossing te vinden voor de erbarmelijke situatie waar vluchtelingen zich in bevinden.”

De organisaties vragen om een gesprek met de politici om meer “humanitaire ellende” en “schending van de mensenrechten” te voorkomen.

Legale route creëren

Samsom wil met zijn plan de vluchtelingenstroom naar Europa beheersbaar maken. Hij wil een legale route vanuit Turkije creëren voor jaarlijks 150.000 tot 250.000 vluchtelingen. Een kopgroep van tien Europese landen moet hun asiel bieden. In ruil mag de EU iedereen die naar de Griekse eilanden komt terug naar Turkije sturen, na een korte procedure waarin de asielaanvraag niet-ontvankelijk wordt verklaard.

Om dit plan te laten slagen, moet Turkije de juridische status ‘veilig derde land’ krijgen. Asielzoekers die door zo’n veilig land zijn gereisd, kunnen teruggestuurd worden omdat ze daar asiel hadden kunnen aanvragen.

De organisaties beschouwen Turkije echter nog lang niet veilig genoeg voor vluchtelingen. Amnesty International stelde afgelopen december in een rapport dat Turkije vluchtelingen detineert, mishandelt en dwingt terug te keren naar Syrië en Irak.

Het plan om jaarlijks tot 250.000 vluchtelingen een veilige route te bieden juichen de organisaties toe, maar die route bestaat al in de vorm van het hervestigingsprogramma van de UNHCR, schrijven ze in de brief: “Deze route wordt echter nu door Nederland en andere Europese landen nauwelijks gebruikt.”