Hoe verder hij het schopt, des te minder hij verdient

De oud-topman van SNS Reaal gaat naar APG, de grootste pensioenuitvoerder van Nederland.

Gerard van Olphen Foto KOEN VAN WEEL / ANP

Gerard van Olphen is in één opzicht een atypische topman in de financiële sector. Naarmate die topmannen langer meedraaien en hogerop komen, stijgt hun salaris navenant. Bij Van Olphen is het net andersom. Hoe verder hij het schopt, des te minder hij verdient.

Donderdag maakte APG bekend dat Gerard van Olphen (1962) daar de nieuwe baas wordt. Het is een belangrijke functie in de financiële wereld: APG is Nederlands grootste pensioenuitvoerder en beheert ruim 416 miljard euro vermogen voor 4,5 miljoen mensen, onder wie veel ambtenaren. Er werken 3.500 mensen.

Van Olphen gaat 500.000 euro per jaar verdienen, exclusief een pensioenbijdrage van 66.000 euro. Bij bank en verzekeraar SNS Reaal, waar hij tot zomer vorig jaar bestuursvoorzitter was, verdiende hij inclusief pensioenbijdrage 676.000 euro. En toen hij daar in 2013 begon, was hij er ook al bijna een miljoen op achteruitgegaan. Tot dan was hij financieel directeur bij Achmea. In 2011 verdiende hij 1,5 miljoen euro.

Ruim een half miljoen per jaar mogen velen nog steeds veel vinden – bij zijn aanstelling bij SNS Reaal was er forse kritiek uit onder meer de Tweede Kamer. Maar bij minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) lijkt hij goed te liggen. Het was Dijsselbloem die Van Olphen in 2013 benoemde. Misschien juist omdat Van Olphen die salarisval accepteerde; een zeldzaamheid in de sector.

Nuchter en benaderbaar

Van Olphen heeft zich zelf nooit echt uitgesproken over zijn salaris. Maar hij heeft de reputatie een ‘maatschappelijke’ bankier te zijn. Hij wilde van de bankenpoot van SNS Reaal een echte nutsbank maken, die zich louter zou bezighouden met sparen en hypotheken en zich verre hield van risicovollere activiteiten als zakenbankieren. Zijn personeel noemde hem nuchter en benaderbaar.

Minister Dijsselbloem wilde ook graag dat Van Olphen vorig jaar meeging met Vivat, de verzekeringspoot van SNS Reaal die werd verkocht aan het Chinese concern Anbang. Van Olphen was volgens hem de juiste man om een oogje te houden op de ‘Nederlandse belangen’ in deze unieke constellatie. Niet eerder was een verzekeraar van dit formaat overgenomen door een – ook nog vrij onbekende – Chinese partij.

Dat Van Olphen na twee maanden al werd weggestuurd door de Chinezen, na een ruzie over onder andere geld en zeggenschap, vormde kennelijk geen belemmering voor zijn benoeming bij APG.

Ondanks Van Olphens goede reputatie was staatsecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken, PvdA) kritisch over de hoogte van diens salaris. Tegen de NOS zei ze donderdag dat ze er niet over gaat maar dat ze het bedrag te hoog vindt.

Eerder zei Klijnsma al dat ze de salarissen in de pensioensector te riant vindt. Ze noemde daarbij expliciet APG, waar toen nog Van Olphens voorganger Dick Sluimers werkte. Van Olphen gaat iets minder verdienen dan hij.

Zware tijden voor fondsen

Van Olphen, accountant van huis uit, begon in de jaren negentig bij Reaal Groep, toen nog vooral een vakbondsverzekeraar. Hij is nog korte tijd bestuurslid geweest bij de Haagse zakenbank NIBC. Toen hij in 2013 terugkeerde op zijn oude nest, werd hij voor het eerst crisismanager.

Het concern SNS Reaal was net genationaliseerd. Bij Vivat had hij daarna ook genoeg te doen, ware het niet dat hij er vroegtijdig weg moest. Het bedrijf had een kapitaalinjectie van de Chinezen nodig van 1,35 miljard om te overleven.

Die ervaringen zullen van pas komen bij APG. Pensioenbedrijven hebben het zwaar door de aanhoudende, extreem lage rente, die het moeilijk maakt geld te verdienen op beleggingen. Een aantal fondsen kondigde al aan dat in 2017 waarschijnlijk op de pensioenen moet worden gekort.