De moeizame bestrijding van de enge mug

Geen muggen, geen besmettingen. Maar als muggen ergens eenmaal zijn, dan krijg je die niet zo makkelijk meer weg.

In Brazilië werd de gelekoortsmug in de jaren vijftig en zestig al een paar keer uitgeroeid met chemische bestrijdingsmiddelen, waaronder het nu verboden DDT. Gif spuiten tegen muggen gebeurt nog steeds, maar met wisselend succes. Vernevelaars treffen alleen volwassen muggen, maar dringen niet goed door binnenshuis, waar muggen zich verschuilen. Het effect is tijdelijk effect en muggen worden gauw resistent tegen de middelen.

Behandelen van waterreservoirs met larviciden, waardoor de muggenlarven worden gedood, is vaak effectiever. Maar dit moet wel zorgvuldig gebeuren, want er zitten allerlei middelen tussen die gevaarlijk kunnen zijn voor de gezondheid. Ook insectenetende visjes die worden uitgezet in de waterreservoirs kunnen muggenlarven effectief bestrijden.

Een andere oplossing is het neerzetten van speciale muggenvallen, die de insecten eerst lokken en dan doden. Zulke vallen hebben een beperkt bereik, maar kunnen lokaal wel de muggendruk omlaag brengen.

Het uitzetten van genetisch gemanipuleerde muggen is een andere optie. Het Britse bedrijf Oxitec meldt dat zij daarmee een succesvolle veldproef hebben gedaan in de Braziliaanse stad Piracicaba, ten noordwesten van Saõ Paulo, tegen de gelekoortsmug. Door paring met genetisch gemanipuleerde mannetjes kunnen de vrouwtjes geen vruchtbare nakomelingen meer krijgen. Sinds het begin van de proef in april 2015 is het aantal muggen er met ruim 80 procent verminderd. Het is de vraag of dit een oplossing biedt voor een heel land of continent, want de bestrijding is slechts plaatselijk. Bovendien zou de tijgermug tegelijk op dezelfde manier aangepakt moeten worden.

Andere onderzoekers willen proberen de muggen te besmetten met de bacterie Wolbachia, waardoor ze veel minder bevattelijk zijn voor virussen.

Mensen zelf kunnen iets aan de muggen doen door alle poeltjes met water van hun erf op te ruimen of af te dekken. Slapen onder een klamboe, insmeren met DEET en lange mouwen dragen voorkomt muggenbeten. Diverse onderzoekers denken ook dat airconditioning in kantoren en huizen helpt. Dat leidt er namelijk toe dat mensen overdag, als de Aedesmug het actiefst is, binnenblijven met ramen en deuren zoveel mogelijk gesloten, waardoor zij minder gauw gestoken zullen worden.