Voor Carlsen blijft Giri onoverwinnelijk

Anish Giri komt in Utrecht remise overeen met Magnus Carlsen en blijft daarmee de enige topschaker met een positieve balans tegen de Noor.

Anish Giri wacht op zijn beurt tijdens zijn partij tegen wereldkampioen Magnus Carlsen (links), in het Spoorwegmuseum in Utrecht. Beide spelers kwamen remise overeen. Foto Roos Pierson

„U heeft alles al gewonnen wat er te winnen is. Wat ziet u nog als uitdagingen?” Magnus Carlsen dacht kort na over deze vraag uit het publiek na afloop van zijn partij in de tiende ronde van het Tata Steel schaaktoernooi. „Natuurlijk zijn er spelers die ik nog wil verslaan.” En voegde er met een kleine grijns aan toe: „Ik ga natuurlijk geen namen noemen.”

Het beleefde grapje van de wereldkampioen werd gewaardeerd in de afgeladen commentaarzaal van het Spoorwegmuseum, de tweede buitenlocatie waarvoor de schakers Wijk aan Zee een dag hadden verlaten. Ongeveer drieduizend schaakliefhebbers waren naar Utrecht gekomen om het treffen tussen Anish Giri en de Noorse koploper te zien. Een groot spektakel kregen ze niet te zien, maar Giri wist andermaal zijn positieve score tegen Carlsen te behouden. Dertien keer hebben ze elkaar nu in een klassieke partij ontmoet. De allereerste keer in 2011 behaalde Giri, met zwart nota bene, een sensationele overwinning in 22 zetten. Alle ontmoetingen die daarop volgden werden remise. Op zich klinkt dat misschien niet als een wereldprestatie van de Nederlandse kampioen, maar wie maar de scores van andere toppers tegen Carlsen kijkt, begrijpt al snel dat zo’n schone lei niet alledaags is. In Noorwegen vinden ze het in elk geval opmerkelijk. Zo kopte de krant VG – een sponsor van Carlsen – al eens in een voorbeschouwing op een van hun partijen: Zal Magnus deze man ooit verslaan?

Carlsen zelf ziet het minder dramatisch en bleef ook na deze nieuwe remise zakelijk. Om te beginnen bekritiseerde hij zijn openingsspel. Hij was erg ontevreden over een slordigheid die hem een passieve stand opleverde waarin niet veel eer te behalen was. Maar ook schoot hij een paar pijltjes op zijn tegenstander af. Die had tenslotte het laatste restje leven uit de stelling geblazen door „alles van het bord te hakken”. En wat was hij ermee opgeschoten? Carlsen zag het niet. „Hij stond anderhalf punt op me achter en dat is nog steeds zo.”

Dat begreep Giri ook wel. Toch probeerde ook hij het feitelijk te houden. Natuurlijk, even leek zijn stelling reden tot optimisme te geven, maar toen hij er niet in slaagde daadwerkelijke aanknopingspunten te vinden, voelde hij geen aanvechting om te proberen ijzer met handen te breken.

Naast Carlsen en Giri hoefde ook Fabiano Caruana niet in de spelersbus voor het retourtje Wijk aan Zee-Utrecht. Voor de topdrie stonden drie fonkelnieuwe Jaguars met chauffeur klaar en daarin zal met name de Amerikaan zich op de terugweg bijzonder prettig gevoeld hebben. Caruana trakteerde het Chinese wonderkind Wei Yi op een nieuw openingsconcept en mocht optimaal genieten van de ideeën die hij ontwikkeld had. Binnen de kortste keren waren twee witte vrijpionnen de zwarte stelling binnengedrongen en al na 32 zetten gaf Wei Yi zich gewonnen.

Net als Giri en Sergei Karjakin ziet Caruana het Tata Steel-toernooi als de laatste serieuze voorbereiding op het Kandidatentoernooi in maart, waar de volgende uitdager van Carlsen bepaald zal worden. Giri en Karjakin wijzen erop dat de lengte van dertien ronden vrijwel overeenkomt met de veertien ronden in Moskou, zodat zij hun uithoudingsvermogen en spankracht kunnen testen. Caruana wil niet alleen zijn mentale en fysieke conditie beproeven, hij wil ook zijn zelfvertrouwen opkrikken.

Het laatste halfjaar zat het de Amerikaan niet mee. Weinig was er meer over van de flair waarmee hij naar de tweede plaats op de wereldranglijst was gefladderd. Ineens was hij kwetsbaar en verloor hij ratingpunten bij de vleet. Waar het lek zat weet hij misschien alleen zelf, maar het lijkt wel boven. Zijn spel straalt weer kracht uit en in zijn zetten zie je weer de ijzervreter die je niet snel achter zijn tengere gestalte zou zoeken.

Met de overwinning op Wei Yi verkleinde Caruana de achterstand op Carlsen tot een half punt. Kijkend naar de tegenstanders die ze in de laatste drie ronden zullen treffen, zijn vele scenario’s te bedenken, maar één ding is wel duidelijk. Carlsen wil voor de vijfde keer winnen in Wijk aan Zee en daarmee het record van Vishy Anand evenaren. De enige die hem daar nog van af kan houden is Fabiano Caruana.