Syrische oppositie niet bij beoogde start vredesproces

De Syrische oppositie zal morgen niet naar Genève afreizen. Daardoor staat het begin van het Syrische vredesproces op losse schroeven.

VN-gezant Staffan de Mistura en zijn team tijdens een persconferentie op donderdag in Genève. Foto Denis Balibouse/Reuters

Een coalitie van 34 politieke en gewapende Syrische groepen heeft gezegd morgen niet aan te zullen schuiven bij het begin van de Syrische vredesonderhandelingen. Het is daardoor onzeker of de eerste fase van het vredesproces, dat in Genève moet plaatsvinden, vrijdag zal beginnen.

Woordvoerder George Sabra zei tegen de Arabische nieuwszender Arabiya al-Hadath dat zijn delegatie vrijdag niet van Riyaad naar Zwitserland zal afreizen, schrijft Reuters. Een woordvoerder van het ondersteunende mediateam, dat wel al in Genève is, benadrukt dat het niet om een boycot gaat:

“Dat is voorbarig en op basis van een ongelukkige vertaalfout vanuit het Arabisch. Wel staat vast dat de afvaardiging van de Syrische oppositie morgen niet in Genève zal zijn.”

De VN drongen er donderdagavond op aan dat er geen sprake mag zijn van uitstel, meldt ANP. Maar zonder de Syrische oppositie zal een vredesakkoord lastig worden. Breekpunt voor de oppositie zijn twee punten uit de VN-resolutie die is aangenomen over de vredesonderhandelingen; het stoppen van bombardementen op burgerdoelen en het toelaten van humanitaire hulp. Zolang die eisen niet zijn ingewilligd zal de oppositie niet deelnemen aan de gesprekken, stelt de woordvoerder in Genève. Toch laat hij de deur op een kier:

“Alles is vloeibaar op dit moment. Ik sluit niet uit dat de Syrische oppositie ergens de komende dagen alsnog afreist naar Zwitserland.”

De coalitie, die bij elkaar is gebracht door Saoedi-Arabië, is de grootste vertegenwoordiging van de Syrische oppositie die op de nominatie stond om bij de vredesgesprekken aanwezig te zijn. De eerste fase van de gesprekken zou zo’n twee tot drie weken moeten duren. Daarbij wordt gefocust op het bereiken van een staakt-het-vuren, het terugdringen van Islamitische Staat (IS) en de toename van humanitaire hulp.

Syrische Koerden niet welkom

Eerder werd al bekend dat de Syrische Koerden van de PYD niet zijn uitgenodigd door VN-gezant Staffan de Mistura, die de gesprekken overziet. Hun uitnodiging werd onder grote druk van Turkije ingetrokken, omdat ze een nauwe alliantie met de Turkse guerrillabeweging PKK onderhouden. Turkije dreigde zelf de besprekingen te boycotten als de PYD werd uitgenodigd, omdat het de PKK als een terreurbeweging beschouwt.

Een lastig punt, want de VS ziet de PYD als een bondgenoot in de strijd tegen Islamitische Staat (IS). De Mistura zoekt nu volgens diplomatieke bronnen naar een oplossing om PYD toch aan tafel te krijgen zonder Turkije daarbij tegen de haren in te strijken.

Gevoelig punt

Het vredesproces kampt nog voor het begin van de eerste gesprekken met het probleem dat alle betrokken partijen er verschillende agenda’s op na houden. Afgelopen maandag stond het begin gepland, maar die werden uitgesteld tot vrijdag. Met name wie mag aanschuiven bij de onderhandelingen is een gevoelig punt. Buitenlandredacteur Toon Beemsterboer zei daar van de week over:

“De VS willen bijna alle invloedrijke Syrische partijen uitnodigen, maar daar zijn Saoedi-Arabië en Turkije op tegen. Saoedi-Arabië heeft een alliantie van 34 politieke en gewapende groepen gesmeed, maar die alliantie bevat lang niet alle Syrische oppositiegroepen. Rusland heeft er bezwaar tegen dat radicaal islamitische groepen deel uitmaken van die alliantie en wil dat enkele figuren die Moskou gunstig gezind zijn worden toegevoegd, onder wie een Syrisch-Koerdische leider. Turkije dreigt de besprekingen te boycotten als de Syrische Koerden worden uitgenodigd omdat ze nauw gelieerd zijn aan de PKK.”