Column

Opstaan tegen de slechteriken

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Jutta Chorus

Onze morele superioriteit tegenover het barbarisme elders ter wereld – altijd fijn als politici dit benoemen. Een klare indeling zonder relativering. Den Haag produceert deze week veel van dit soort klaarheid. Woensdag ging het in de Kamer over terugkerende Syriëgangers en IS-infiltratie onder Syrische vluchtelingen. Vrijdag besluit het kabinet dat F-16’s, die nu IS boven Irak bombarderen, dit ook boven Syrië gaan doen. Opstaan tegen de slechteriken.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Jutta Chorus

Curieus is wel dat die twee discussies doorgaans apart gevoerd worden. Toch is het verband duidelijk: inlichtingendeskundigen in de VS wisten lange tijd met stelligheid dat IS, anders dan Al-Qaeda, geen belangstelling had voor aanslagen buiten het kalifaat. Dit veranderde nadat het Westen IS vanaf najaar 2014 ging bombarderen.

Nederland nam hieraan meteen deel (alleen boven Irak) uit vooral morele overwegingen: weerzin tegen onthoofdingen en andere barbarij in het kalifaat. Iets doen voelt dan goed. Al zijn moraliteit en zelffelicitatie zelden grondslag voor militair succes. Ook nu niet: de militaire vooruitgang tegen IS blijft pover.

En morele klaarheid is niet vrijblijvend. De vluchtelingen uit Syrië, de mogelijke aanwezigheid van IS-infiltranten hier, en de groeiende kans op binnenlandse aanslagen (‘dreigingniveau substantieel’), zijn stuk voor stuk mede gevolg van de Hollandse bijdrage aan de bombardementen.

Het beïnvloedt de houding hier niet. Zo groeien in Den Haag ook de bezwaren tegen Saoedi-Arabië. Saoedische onthoofdingen houden gelijke tred met die van IS, en al jaren exporteert dit land het wahabisme, de voedingsbodem voor jihadisten waaruit ook IS voortkomt.

Het boeiende is dat de PVV en D66 elkaar nu vinden in afkeer van Saoedi-Arabië. Wilders klaagt al jaren over dit land. En sinds eind 2015 pleit D66, met de SP, voor een wapenboycot. „We winnen de strijd tegen IS en andere terreurgroepen niet als we blijven wegkijken van landen die deze terreur ideologisch aanwakkeren”, aldus Kamerleden Sjoerdsma (D66) en Van Bommel (SP) in Trouw.

Nu is het gecompliceerde dat ditzelfde Saoedi-Arabië óók onderdeel is van de militaire coalitie tegen IS. Sterker: The New York Times onthulde vorig weekeinde dat de geheime operaties waarmee de CIA Syrische rebellen bewapent, zelfs worden betaald door de Saoedi’s.

Ik zeg niet dat dit reden moet zijn om van bombarderen boven Syrië af te zien. Maar het onderstreept eens te meer dat oorlog zich lastig leent voor morele klaarheid. Wie opstaat tegen de slechteriken sluit bijna altijd bondjes met andere slechteriken.