Marketing versus meesters

Nederlandse musea kicken momenteel op het woord ‘selfie’. Ze gebruiken het voor zelfportretten, gemaakt in een tijd ver voor de uitvinding van de camera. In het Mauritshuis was tot voor kort de tentoonstelling Selfies uit de Gouden Eeuw te zien. Het Rijksmuseum exposeert nu Selfies op papier.

De marketeers van deze musea leven in de veronderstelling dat dit soort hedendaagse vergelijkingen de interesse in het verleden verhogen. Misschien. Maar onzinnig is de vergelijking wel. Want een selfie is niet zomaar een zelfportret. De selfie is een foto-plus-moment. De maker wil zijn vrienden of kennissen laten zien, via sociale media: „Kijk, hier ben ik!”

Is dit onderscheid verwaarloosbaar klein? Vind ik niet, daarvoor heeft de selfie al te veel slachtoffers gemaakt. Anders dan het zelfportret. Een kleine greep uit de vele gevallen waarin het gruwelijk misging, te beginnen in april 2014. Een 32-jarige vrouw reed toen frontaal in op een truck kort nadat ze een selfie op Facebook had gezet met de tekst: „The happy song makes me so HAPPY”. Ze refereerde aan een liedje van popzanger Pharrell Williams. Ze overleed.

Vier maanden later overleed een Pools echtpaar. Man en vrouw vielen van een rotspunt aan de kust van Cabo da Raca, Portugal, terwijl ze een selfie probeerden te maken van het hele gezin. Hun kinderen van vijf en zes overleefden.

Een maand later verdronk een achttienjarige Filippijnse. Terwijl ze samen met vrienden in de branding stond bij Barangay Masikil, voor het maken van een groepsselfie, trok een golf haar mee. Ze verdronk.

Begin 2015: twee Russen maken een selfie terwijl ze een granaat in hun handen houden waarvan de pin al uitgetrokken is. Allebei dood.

Vijf maanden later elektrocuteert de bovenleiding van een trein een 18-jarige Roemeense. Ze was op het treindak geklommen voor ‘een hele speciale selfie’.

Een paar dagen later raakt een Taiwanese studente zwaargewond als ze in het Amerikaanse Yellowstone Park probeert een selfie te nemen met een bison. Het beest valt haar aan.

Begin dit jaar: een rijdende trein doodt de 22-jarige, Pakistaanse spoorwegbeambte Jamshaid Khan. Hij probeerde een selfie te maken met naderende trein achter hem.

Oké, mijn punt is nu vast duidelijk: Hollandse meesters maakten geen selfies. En toch is het niet de historische onjuistheid die zo irriteert, maar de keuze van marketeers van musea om ons, bezoekers, als kinderen te behandelen. „Selfies! Lekker actueel! Dat willen de mensen.”

Spreek voor jezelf zeg, stelletje kleuterleidsters.