Europese Commissie wil migranten niet “terugduwen”

De Commissie ziet weinig in het plan van PvdA-leider Samsom om vluchtelingen die illegaal naar Griekenland komen, op een veerboot terug naar Turkije te zetten.

PvdA-leider Diederik Samson presenteerde donderdag een plan om migranten die illegaal in Griekenland arriveren, met de veerboot terug te sturen naar Turkije. Foto Remko de Waal/ANP

De Europese Commissie reageert lauw op de plannen de plannen van PvdA-leider Diederik Samsom om iedereen die illegaal naar de Griekse eilanden komt terug op de veerboot naar Turkije te zetten. “De EU doet niet aan push-backs”, oftewel aan het terugduwen, zegt een woordvoerder donderdag. De Commissie wijst erop dat EU-landen hier aan gehouden zijn volgens het VN-vluchtelingenverdrag.

Samsom stelde donderdag in de Volkskrant dat hij samen met premier Rutte werkt aan een plan om migranten die via Griekenland illegaal naar Europa komen terug te sturen naar Turkije. Als dat land alle mensen terug zou opnemen die naar Griekenland komen, moet in ruil daarvoor een kopgroep van Europese landen jaarlijks tussen de 150.000 en 250.000 vluchtelingen uit Turkije asiel bieden. Dit is „de enige manier om de stroom beheersbaar te maken”, zei de PvdA-politicus in een toelichting.

Meedoen aan het plan is niet verplicht voor EU-landen, want van de bestaande bindende afspraken over herverdeling is afgelopen maanden al wel gebleken dat die niet werken, zegt Samsom. Wel zou iedere EU-lidstaat moeten meebetalen. Als het aan Samsom ligt krijgt de Europese Commissie de leiding bij de uitwerking hiervan.

Veilig land van herkomst

Het toekennen aan Turkije van de status van ‘veilig land van herkomst’, volgens Samsom een belangrijke voorwaarde voor zijn plan, verandert volgens de Commissie niets. Die status maakt het alleen mogelijk om Turken zelf sneller terug te brengen naar Turkije, en niet asielzoekers van andere nationaliteiten.

Met Turkije is wel een verdrag gesloten over het ook terugnemen van niet-Turkse migranten, uit derde landen. Maar dit is op dit moment nog niet ingevoerd door Turkije. In ruil voor de 3 miljard euro aan hulpsteun die de EU vorig jaar beloofde moet het land dit media dit jaar alsnog gedaan hebben. Maar zelfs dan nog houdt de Commissie zich op het standpunt dat mensen niet zomaar, met de eerstvolgende veerboot, kunnen worden teruggestuurd. “Elk asielverzoek moet op individuele basis worden bekeken”, aldus de woordvoerder.