Wondermooie cadeaubundel

‘Herinnering’ is het thema van de Poëzieweek 2016. Het was een uitstekend idee om bij dat thema Stefan Hertmans het poëziegeschenk te laten schrijven. Niet zozeer omdat hij in Oorlog en terpentijn als prozaschrijver zo meesterlijk vorm gaf aan de herinnering aan zijn grootvader, maar bovenal ook omdat hij als dichter nooit in de clichékuilen van het thema trapte.

In Hertmans’ poëzie vloeien persoonlijke herinneringen als vanzelf samen met belezenheid en culturele fascinatie. Maar doordat de dichter allerminst te koop loopt met zijn kennis, lijken zijn verzen over herkenbaar leven en invoelbaar denken te gaan.

Illustratief is het eerste couplet van het slot- en titelvers van zijn poëzieweekbundeltje Neem en lees. ‘Je kunt geschiedenis gaan lezen,’ stelt Hertmans, ‘raadsels, roddels en geruchten, / pagina’s geschifte elektronica, / en toch plots voor een bedelaar / in regen staan en niet meer weten / waarom we in de wereld zijn.’

Het gedicht verwijst naar Augustinus, wiens portret op het omslag staat. Het vers etaleert echter geen boekenwijsheid; de eruditie blijft tussen de regels. De gedichten van Hertmans geven ook geen wijsheden. Ze stellen terloopse vragen, en ze zijn zo vluchtig als hun onderwerp: herinnering. ‘Het gaat ook zo verloren,’ schrijft Hertmans, ‘maar wat ik misloop / duikt op in beelden onderweg.’

Zo vloeien en vervloeien de poëtische beelden in Neem en lees. Met nu en dan een listig eindrijm voor het beklijven. Met dat al blijft het raadsel van leven en denken in Hertmans’ poëzie bewaard.

Wat een wondermooi geschenk.