Terreurbeleid verdeelt Franse socialisten

Icoon van links treedt af om harde lijn in grondwetsplan. 

Scheidend minister Taubira Foto AFP

Het ontslag, vanmorgen, van minister van Justitie Christiane Taubira brengt opnieuw de ideologische verdeeldheid van de in Frankrijk regerende Parti Socialiste aan de oppervlakte. Op de dag dat de regering van premier Manuel Valls in de strijd tegen terrorisme een grondwetswijziging zou presenteren die de minister normaal gesproken in het parlement had moeten verdedigen, maakte het Élysée het vertrek van de in linkse kringen zeer geliefde Taubira bekend.

Taubira (63) heeft zich de laatste weken bij herhaling kritisch uitgesproken over het voornemen van president François Hollande om veroordeelde terroristen met dubbele nationaliteit het Franse paspoort af te nemen, zelfs als ze Frans geboren zijn.

Twee categorieën burgers

Dat door Hollande na de aanslagen in november in Parijs gepresenteerde plan zou volgens Taubira en de met haar sympathiserende linker partijvleugel in de grondwet twee categorieën burgers creëren. Toen enkele jaren terug oud-president Nicolas Sarkozy met hetzelfde voorstel kwam, waren de socialisten nog fel tegen.

Toen Valls vorige week had aangekondigd dan maar zelf de grondwetswijziging door het parlement te loodsen, was de positie van Taubira onhoudbaar geworden. Maar de premier lijkt wel tegemoet te zijn gekomen aan haar kritiek: de strafmaatregel puur voor Fransen met dubbele nationaliteit zou volgens zijn entourage bij nader inzien de grondwetswijziging niet hebben gehaald. Dat zou betekenen dat iedere veroordeelde terrorist, ook die met één nationaliteit, de Franse nationaliteit kan verliezen.

„Soms blijf je om verzet te bieden. Soms stap je op om verzet te bieden”, schreef Taubira vanmorgen op Twitter. Dat was een verwijzing naar de vele eerdere keren dat er sprake van was dat ze zou opstappen. Terwijl Valls zich in 2014 omwille van de „coherentie” ontdeed van andere tegen het sociaal-liberale economisch beleid rebellerende ministers, bleef Taubira steeds op haar plaats.

Slachtoffer racisme

De dagelijks op de fiets bij het departement aan Place Vendôme arriverende Taubira was een icoon van links geworden. Die status had ze vooral te danken aan de strijdlustige en poëtische wijze waarop ze in 2013 in de Assemblée Nationale de openstelling van het huwelijk voor homokoppels verdedigde. In 110 uur debat redeneerde ze alle 4.999 amendementen van de rechtse oppositie van tafel.

Sindsdien lag ze vrijwel permanent onder vuur bij rechts. Sarkozy en zijn omgeving (de krant Le Figaro incluis) verweten haar „laksheid” en „sektarisme” in de strijd tegen criminaliteit. De uit Frans-Guyana afkomstige minister was ook veelvuldig het slachtoffer van racisme. „Laat ze snel naar de bush terugkeren”, liet een afgevaardigde van Sarkozy’s Republikeinen op Facebook weten. Het Front National en de Republikeinen reageerden opgetogen op haar vertrek.

Taubira wordt opgevolgd door de degelijke Jean-Jacques Urvoas, parlementslid uit het kamp van Hollande en Valls dat door links en rechts gerespecteerd wordt vanwege zijn werk als voorzitter van de commissie die de inlichtingendiensten controleert.

Lees ook: Frankrijk gebruikt noodtoestand als politiek middel