Tech-reus Apple bereikt de grenzen van zijn groei

Apple kon zijn verkooprecords nog net overtreffen. Maar aan de aanhoudende groei van de iPhone komt nu een einde.

Foto Mike Segar / Reuters

Het meest winstgevende bedrijf ter wereld loopt op tegen de grenzen van zijn immense groei.

Dinsdagavond maakte Apple de cijfers bekend van het laatste kwartaal van 2015. Traditiegetrouw is dat het beste seizoen, met een vers model iPhone in de winkel en een feestmaand vol gretige kopers.

In het laatste kwartaal van 2014 verkocht het technologiebedrijf 74,4 miljoen exemplaren van de iPhone 6 en 6 Plus – een groter scherm en steun van een Chinese provider zorgden voor een verkooprecord.

In het vierde kwartaal van 2015 wist Apple dat net – maar dan ook net – te overtreffen, met 74,8 miljoen verkochte iPhones. Zo houdt Apples smartphone de groeispurt sinds 2007 nog even vol. De omzet kwam een fractie hoger uit: 75,9 miljard dollar (winst 18,4 miljard). Volgend kwartaal verwacht Apple krimp.

De voortekenen waren niet goed. Aziatische toeleveranciers lieten doorschemeren dat Apple orders terugschroefde. De Chinese economie groeit lang niet meer zo hard, terwijl China de afgelopen jaren de belangrijkste groeimarkt voor Apple was.

Chinese fabrikanten als Huawei, Lenovo en Xiaomi brengen goedkopere Android-telefoons op de markt. De gemiddelde verkoopprijs van een toestel daalt dit jaar onder de 300 dollar. Marktleider Samsung heeft daar last van, LG, HTC en Sony lijden al chronisch verlies op hun telefoons. Net als Microsoft; dat kocht Nokia om de mobiele versie van Windows te promoten. Nog altijd zonder succes.

Scheefgroei

Apple houdt de iPhone-prijzen hoog (de gemiddelde verkoopprijs stijgt al jaren) en trekt daardoor vrijwel alle winst van de smartphonemarkt naar zich toe, met een marktaandeel van amper 13 procent. Dat zorgt ook voor scheefgroei binnen het bedrijf: tweederde van de Apple-omzet is afhankelijk van één product.

Het volgende kwartaal rekent Apple op een daling van de iPhone-verkopen en een omzetdaling. Die kan niet gecompenseerd door andere takken. Apples computerdivisie de malaise in de pc-sector weerstaat, daalt de iPad-verkoop.

Nieuwe producten als de Apple Watch illustreren de ambitie om ook mode- en sieradenmerk te worden. Slimme horloges zijn nog geen massaproduct als de telefoon; Apple maakte ook nog geen specifieke verkoopcijfers van de Watch bekend.

Apple-as-a-service

Topman Tim Cook vertelde dinsdag dat er meer dan een miljard Apple-apparaten in omloop zijn. Er zit groeipotentieel in diensten met een Apple-logo die samenwerken met iPhones, iPads en iMacs: de omzet uit de servicetak groeide 15 procent in het afgelopen kwartaal.

Apple begon ooit met een app- en downloadwinkel en breidde vervolgens uit met betaaldienst Apple Pay, muziekabonnement Apple Music en Apple News (nieuwssites, digitale kranten en tijdschriften, nog niet in Nederland). News zou abonnementen willen gaan verkopen en laat uitgevers eigen advertenties publiceren op Apple apparaten.

Met televisiediensten– de meest lucratieve markt – gaat het niet zo snel als Apple wil, doordat de entertainmentbranche dwarsligt. De nieuwe Apple TV levert een flinke bijdrage aan de omzet (al is het maar omdat hij twee keer zo duur is als andere settopboxen) maar zou nog meer geld opleveren als er een volwassen tv-aanbod op te zien was.

Telecom-achtige diensten biedt Apple ook al: in de VS kun je een maandabonnement op de iPhone afsluiten, in plaats van het apparaat in één keer te betalen.

De groei van de smartphonemarkt zit in spotgoedkope toestellen voor opkomende economieën. Die race wil en zal Apple niet winnen. Maar Apple-as-a-service lijkt dé manier om geld uit de verzadigde westerse markten te blijven slepen.