Veel risico pensioenfonds bij schokken op markt

Nederlandse pensioenfondsen lopen veel risico wanneer zich schokken voordoen op de financiële markten. Dat blijkt uit een dinsdag gepresenteerde stresstest voor de pensioensector, uitgevoerd door de Europese toezichthouder voor verzekeraars en pensioenfondsen EIOPA. De fondsen hebben amper buffers om zulke schokken op te vangen.

In de stresstest keek EIOPA naar de effecten op onder meer de vermogens van pensioenfondsen in scenario’s als aanhoudend lage rentestand en flinke daling van de beurskoersen. Daaruit bleek dat de fondsen bij zware financiële schokken in twee negatieve scenario’s uitkomen op een dekkingsgraad van rond 65 procent: ze bezitten dan slechts 65 procent van het vermogen om aan alle betalingsverplichtingen te kunnen voldoen. Het Europese gemiddelde ligt op 60 procent.

De Nederlandse terugval is groter dan het Europese gemiddelde, doordat pensioenfondsen in Nederland relatief veel hebben belegd in aandelen en vastgoed. In de praktijk zouden de gevolgen zijn: hogere pensioenpremies en lagere uitbetalingen.

Daarbij vormt de lage rentestand een gevaar. De verplichtingen van de geteste fondsen tegenover gepensioneerden zijn de laatste jaren fors groter. De fondsen, die samen meer dan 50 procent van de Nederlandse pensioenfondsbeleggingen beheren maar waarvan de namen niet zijn vrijgegeven, hebben daardoor een groot deel van de buffers al opgebruikt. Een lagere rente zorgt voor nog meer korting.

De landen van de eurozone hanteren verschillende pensioenstelsels. Daardoor zijn ze volgens De Nederlandsche Bank onderling moeilijk vergelijkbaar. EIOPA heeft daarom ook een Europees overkoepelend toetsingsraamwerk opgesteld. Daarin zijn de onderlinge verschillen minder groot.

In een reactie noemt de Pensioenfederatie de resultaten „niet verrassend”. Financiële schokken kunnen leiden tot bijvoorbeeld het niet-indexeren van pensioenen, maar tegelijk is de sector in staat vanwege het „langetermijnkarakter” van de activiteiten de gevolgen van zware schokken te spreiden, zegt de koepel.