Over kalknagels is Lebbis op z’n leukst

Lebbis is ernstig ziek geweest, maar wil daar weinig over kwijt. Juist als hij dicht bij zichzelf blijft is hij op z’n best. Niet in topvorm, wel bovengemiddeld.

Hans Sibbel, alias Lebbis Martin Oudshoorn

Eerst moeten we van Lebbis allemaal even opstaan. En dan drie keer rare geluiden maken. Het is een psychologische test, zegt de cabaretier. Die iets zegt over wie wij zijn. Dat karakteriseert deze cabaretier: Lebbis is een man die zijn publiek graag wat te denken meegeeft. Ook in De paardenpoetser reikt hij weer een handvol levenslessen aan.

Boosheid is de beste drijfveer voor de winnaar van de Poelifinario 2011 (voor Branding) en pissig is hij: over „de intelligente” Rutte, die zijn normen niet wil aanpassen, maar ze van Lebbis eens moet toepassen, en wel op de VVD; over hoeveel vluchtelingen zouden kosten, terwijl het geld uit het budget voor ontwikkelingshulp komt en de Europese Centrale Bank duizend miljard euro heeft bijgedrukt; en om homoseksualiteit die onnatuurlijk wordt geacht.

De stokregel van zijn programma is dat we moeten willen veranderen, dat we „van boven een beetje fris” moeten blijven. Het is een wat vrijblijvend refrein, waarbij Lebbis uit de losse pols strooit met interessante weetjes en „waar gebeurde” verhalen. Als de 57-jarige cabaretier het dicht bij zichzelf lijkt te houden, in nummers over ouder worden of het ongemak van kalknagels, wordt dat het leukst.

Lebbis is ziek geweest, ernstig, maar wil er niet te veel over zeggen. Wel vond hij een verbijsterend punt van frictie in de zorgverzekering. Zodat hij ook bij dat onderwerp kan pleiten voor nieuwe regels. En een stapje kan maken naar de beurs: zou het niet beter zijn als je, net als bij zorgverzekeraars, alleen in december van aandelen kan veranderen?

Zijn spreektempo heeft er niet onder geleden. En mede dankzij de regie van Koos Terpstra is hij een precieze verteller, die ook poëtisch uit de hoek kan komen. Zoals bij de beschrijving van het gegroefde gezicht van een boer: „Daar was een hoop wind overheen gegaan.”

Wetenschappelijk onderzoek is een belangrijke inspiratiebron, maar hij deelt zijn kennis alsof we met zijn allen gezellig in een kring zetten en hij degene is die steeds een kwestie aansnijdt: Heb je dit gelezen? Heb je dat gezien?

Lebbis heeft zijn publiek in zijn soloprogramma’s laten wennen aan de bijzondere scherpte en diepte van zijn opvattingen. Maar in De paardenpoetser wisselt dat niveau nogal. Op de overtuiging dat asielzoekers onze dochters zouden komen verkrachten, heeft hij een sterk weerwoord en tegen communiceren met het ophangen van dode dieren gaat hij mooi tekeer. Maar dat aanranden en verkrachten in Keulen een vergelijkbare vorm van ongeciviliseerd gedrag is als Feyenoord-supporters die in een Romeinse fontein pissen, is toch een misplaatst staaltje moraalfilosofie. Zo zijn er meer stukjes zonder duidelijk of overtuigend punt.

Maar goed, het moet gezegd, zelfs als de topvorm ontbreekt is bij Lebbis de avond in goede handen en bewijst hij een bovengemiddeld cabaretier te zijn. Luister, lach, leer.

    • Ron Rijghard