#OscarsSoWhite: het irrelevante gelijk van Charlotte Rampling

Coen van Zwol is filmredacteur

OscarsSoWhite won zonder betogingen, puur door schandaal. Doordat superster Will Smith en echtgenote Jada een zwarte boycot van het Oscargala aankondigden. En komiek Chris Rock door zwarte rappers onder druk werd gezet deze ‘whiteout’ - de tweede puur blanke Oscarnominatie op rij - niet als presentator te legitimeren. Ook als Rock zich niet bij de boycot aansloot, viel te verwachten dat hij het in smoking en avondjurk gestoken privilege op 28 februari in azijn zou marineren. Lag het Oscargala vorig jaar al in een raciale kramp, 2016 dreigde een catastrofe te worden. De angel is eruit nu de (zwarte) president Cheryl Boone Isaacs belooft de zo’n 6.200 leden tellende Academy te hervormen. De blanke seniorenclub moet in 2020 door gerichte ballotage dubbel zoveel vrouwelijke en gekleurde leden hebben; dat laatste is vrij simpel met slechts twee procent zwarte en minder dan twee procent latino-leden. Inactieve, bejaarde leden verliezen hun stemrecht. Een ander ideetje: het aantal nominaties bij acteer-Oscars verdubbelen van vijf naar tien, wat het nu al uitputtende prijzengala tot een ware kijkmarathon zal maken.

Veel weerstand is er niet. Hollywoods liberale elite stak collectief de hand in eigen boezem. George Clooney, Matt Damon en Mark Ruffalo eisten diversiteit, Reese Witherspoon ontwaarde „wit privilege”, Dustin Hoffman „subliminaal racisme”. Wie tegensputterde, werd weggevaagd door een Twitterstorm. Julie Delpy ging door het stof na de bewering dat vrouwen het zwaarder hebben dan zwarten in Hollywood. En zwarte vrouwen dan? Michael Caine (82) werd de oren gewassen toen hij zwarte acteurs vaderlijk om geduld vroeg, Charlotte Rampling (69) werd een paria nadat ze #OscarsSoWhite racisme tegen blanken noemde.

„Misschien maakt geen zwarte acteur dit jaar aanspraak op een nominatie”, opperde Rampling stekelig. Punt is: zij heeft gelijk. Over Idris Elba in Beast of No Nation valt te twisten, maar de andere zwarte kandidaten? Chi-Raq, Tangerine en Dope zijn kleine ‘Indies’ die altijd onder de radar van The Academy vliegen. Rapfilm Straight Outta Compton was stomvervelend, Creed slechts een soepele boksfilm, Concussion van Will Smith is lauw ontvangen en Samuel L. Jackson deed in The Hateful Eight de gebruikelijke Samuel L. Jackson. Als groep mogen zwarte acteurs evenmin klagen, rekent The Economist voor. Met een bevolkingsaandeel van 12,6 procent kregen ze na 2000 9 procent van de toprollen, 10 procent van de Oscarnominaties en 15 procent van de Oscars. Latino’s en Aziaten, die zijn pas onderbedeeld.

Is #OscarsSoWhite dus gezeur van een luie minderheid die een voorkeursbehandeling eist? Welnee. Jada Pinkett Smith zegt terecht dat het niet werkelijk om deze Oscars draait. Twee ‘whiteouts’ op rij vestigen eerder de aandacht op The Academy - en Hollywood - als blank herenbastion. Best bereid om 12 Years a Slave een Oscar te geven, maar dan moet het gezeur even voorbij zijn. Dit gaat niet om wie er genomineerd wordt, maar om wie er mag nomineren.