Nederlandse Staat aansprakelijk gesteld voor verkrachting Indië

Het slachtoffer krijgt een vergoeding van 7.500 euro.

Foto's van een executie in voormalig Nederlands-Indie, in een fotoboek dat werd gevonden in een vuilcontainer. De foto's komen uit het prive-album van een soldaat uit Enschede die in 1947 werd uitgezonden. Het boek is in beheer bij het Stadsarchief Enschede. Foto Vincent Jannink / ANP

De Nederlandse Staat wordt aansprakelijk gesteld voor de verkrachting van een toen achttienjarige vrouw door militairen in voormalig Nederlands-Indië. Ze krijgt 7.500 euro, zo heeft de rechtbank in Den Haag bepaald.

De rechtbank stelt dat de vrouw door meerdere bewapende militairen is verkracht tijdens een zuiveringsactie op 19 en 20 januari 1949 in het dorp Peniwen op Java. Militairen schoten drie verpleegsters en twee patiënten dood bij het lokale ziekenhuis. Later werden ook anderen doodgeschoten en verkracht.

Een man die zei in 1947 als gevangene op Java te zijn gefolterd met elektrische schokken eiste tevens een vergoeding, schrijft persdienst ANP. Die is nog niet toegewezen. De rechter bepaalde wel dat de Nederlandse Staat zich niet kan beroepen op verjaring - dat gold ook voor eerdere executies, zoals in Zuid-Sulawesi en in het Javaanse dorp Rawagedeh.

Ook weduwen en kinderen van geëxecuteerde mannen in Zuid-Sulawesi eisen vergoedingen. Uit onderzoek moet blijken of deze mannen inderdaad “onrechtmatig zijn geëxecuteerd”.

Over het geweld in Indië

De Tweede Wereldoorlog kostte vele duizenden Europeanen in Nederlands-Indië het leven. In Japanse interneringskampen stierven naar schatting tussen de 13.000 en 17.000 burgers. Buiten de kampen kwamen nog eens 2000 mensen om, terwijl nog eens 2000 burgers omkwamen door het Indisch verzet.

Ook in de jaren na de oorlog bleven delen van Azië te maken houden met geweld. Nederlandse militairen gebruikten in de periode 1945-1950, na het uitroepen van de Indonesische onafhankelijkheid, structureel en op grote schaal extreem geweld tegen Indonesiërs. De soldaten gingen daarna meestal vrijuit omdat autoriteiten de misstanden systematisch in de doofpot stopten.

Lees ook: Het verhaal van Indië-veteraan Joop Hueting (Den Haag, 1927), een van de allereersten die openlijk sprak over de oorlogsmisdaden begaan door Nederlandse militairen tijdens de politionele acties in Nederlands-Indië.