Frauderen via Disney-kleurboek

Jaime Gordon eiste 12 miljoen dollar van de producent van animatiefilm Kung Fu Panda, maar eindigt met een boete.

Links: de ‘originele’ schetsen van Gordon. Rechts: personages uit Kung Fu Panda Beeld Complaint Gordon 16-02-2011

Het leek zo’n kansrijke zaak: de claim van 12 miljoen dollar (iets meer dan 11 miljoen euro) die kunstenaar Jaime Gordon in 2011 bij de rechtbank van Boston indiende tegen Dreamworks, de producent van Kung Fu Panda. Volgens Gordon had Dreamworks het verhaal en de figuren in de succesvolle animatiefilm van hem gestolen.

Dat zijn aanklacht niet uit de lucht was gegrepen, bleek uit schetsen van stripfiguren die Gordon ruim vóór de verschijning van Kung Fu Panda bij het Amerikaanse Copyright Office had laten registreren. Deze vertoonden zo’n grote gelijkenis met de filmfiguren dat er van toeval geen sprake kon zijn.

In 2013 kreeg de zaak een onverwachte wending. Speurwerk van Dreamworks bracht aan het licht dat één van de tekeningen die Gordon als eigen werk had gepresenteerd, gekopieerd was uit een oud Disney-kleurboek. Hoe zou het dan met al die andere ‘bewijsstukken’ zijn, vroeg Dreamworks zich af. Daarop trok Gordon zijn aanklacht plotseling in.

Dreamworks, dat inmiddels al 3 miljoen dollar (bijna 2,8 miljoen euro) aan de kwestie had verspijkerd, bleef speuren. Zo ontdekte het bedrijf niet alleen dat Gordon zijn copyrightregistraties pas had verricht nadát hij een trailer van Kung Fu Panda had gezien, maar ook dat hij in 2012 tijdens de rechtszaak belastend materiaal van zijn pc had verwijderd en zijn advocaten e-mails had laten versturen ter ondersteuning van zijn frauduleuze plannen.

Daarmee veranderde de kwestie van een auteursrechtconflict in een fraudezaak en ging zelfs de FBI zich ermee bemoeien. In december 2015 resulteerde dit in een aanklacht van de US Cybercrime Unit tegen Gordon. In plaats van de gedroomde miljoenen op de bank, hangt de kunstenaar nu 25 jaar cel en een boete boven het hoofd.