Deze week alleen nog maar hogere cijfers

Nederland is dit half jaar voorzitter van de EU. Premier Rutte wil dat de vluchtelingenstroom in 6 tot 8 weken sterk daalt, zei hij woensdag 20 januari. Wat is sinds die uitspraak bereikt?

Een man brengt eerder deze maand een kind aan land voor de Griekse kust. Foto AP

De cijfers moeten omlaag. Voorlopig gaan ze alleen maar omhoog. Afgelopen maandag presenteerde Europees commissaris voor migratiezaken Dimitris Avramopoulos in Amsterdam de balans van de eerste drie weken van het nieuwe jaar: 30.000 nieuwe vluchtelingen die zich over zee bij Europese grenzen meldden. Die konden worden gevoegd bij de miljoen vluchtelingen die het afgelopen jaar bij de Europese Unie aanklopten.

De Griek was in Amsterdam aanwezig bij de halfjaarlijkse informele vergadering van Europese justitie- en migratieministers. In Amsterdam, omdat Nederland vanaf begin dit jaar tot 1 juli voorzitter van de Europese Unie is. Onder leiding van de Nederlandse staatssecretaris Klaas Dijkhoff spraken de ministers over wat hen de komende tijd te doen staat. Uitvoering van de Europese besluiten om de migratiestroom in te dammen. Concrete afspraken werden na afloop niet gemeld. Het was dan ook een ‘informeel’ overleg geweest. Wel was er gesproken over ‘Schengen’, en de mogelijkheid voor lidstaten de controles aan de binnengrenzen langer te laten bestaan. Het ging niet over beperken van de instroom.

Vijf dagen eerder had premier Rutte tijdens een toespraak voor het Europees Parlement nog zulke heldere taal gebezigd. „Voor alle duidelijkheid: de huidige aantallen zijn niet houdbaar. We hebben geen tijd meer te verliezen. Binnen zes tot acht weken moet we een sterke daling realiseren in het aantal vluchtelingen.”

Een harde doelstelling bij een politiek brisant onderwerp dat tot nu toe werd gekenmerkt door heel veel woorden, maar heel weinig daden. Politiek brisant, voor heel Europa maar zeker ook op binnenlands politiek terrein. „Ik heb zelden iemand zo opgewekt zijn hoofd in een strop zien steken”, concludeerde Volkskrant-columnist Bert Wagendorp.

Vorig jaar december, enkele weken voordat Nederland het Europees voorzitterschap van Luxemburg overnam zei Rutte dat er wel heel veel afspraken waren gemaakt, maar dat erin de uitvoering te weinig was bereikt. En die uitvoering, daar zou het Nederlands voorzitterschap zich mee gaan bezighouden.

En vorige week dus de deadline: zes tot acht weken om de cijfers te laten dalen. Is dat een belofte? Nee, zei Rutte vrijdag op zijn wekelijkse persconferentie. „Het is mijn overtuiging dat we dat moeten zien te bereiken. Maar het is echt onzeker of dat lukt.”