Al die mannen – moet dat híér?

In het buurdorp rijst verzet tegen azc Crailo. Het vorige kamp gaf ook overlast, zeggen buurtbewoners.

Peter-Jan Schatens en zijn vriendin Jacqueline Drogtrop laten de hond uit op de Bussumerheide. De natuur willen ze best delen met asielzoekers Maar 1.200? Dat gaat toch nergens over, zeggen ze. Foto Olivier Middendorp

Peter-Jan Schatens rijdt met zijn BMW een rondje Bussum-Zuid. Hij stopt voor het winkelcentrum De Passage. „Hier gaan ze boodschappen doen.” Hij slaat de hoek om en rijdt door tot een speeltuin met trapveldje. „Hier zitten vrouwen in de zomer in bikini te zonnen, als hun kinderen spelen. Dat kan straks niet meer.” En dan rijdt hij door tot aan de Bussumerheide waaraan Bussum-Zuid grenst. „Ze komen straks via dit paadje.”

„Ze”, dat zijn de asielzoekers. En Schatens maakt zich zorgen. In ‘zijn buurtje’ Bussum-Zuid, twee vierkante kilometer, beginnen meer bewoners zich ongemakkelijk te voelen. In opvanglocatie Crailo, vlak tegen Bussum-Zuid aan, maar gelegen op grondgebied van Hilversum en Laren, wonen nu zo’n honderd asielzoekers. Dat zouden er 1.200 kunnen worden. Dat bevestigde burgemeester van Hilversum Pieter Broertjes (PvdA) eind vorig jaar.

Bussum-Zuid protesteert niet tegen de asielzoekers, benadrukt Schatens. Bussum-Zuid vindt 1.200 te veel. Vierhonderd is redelijk. „Kijk”, zegt Schatens. „In dit buurtje wonen 2.215 inwoners, 1.190 huishoudens. Er komt op elk gezin één asielzoeker. Dat is buitenproportioneel.”

Spreekt hij namens heel Bussum-Zuid? Nee. Feit is wel dat Schatens en een aantal anderen de afgelopen weken 1.100 handtekeningen ophaalden van buurtbewoners.

De winkels van Bussum-Zuid liggen het dichtst bij de asielopvang. De asielzoekers zullen daar dus via het bospad naartoe lopen. Zo ging dat ook tussen 1990 en 2012 toen er óók een asielzoekerscentrum in Crailo was gevestigd. We weten dus, zegt Schatens, waar we het over hebben.

Schatens stopt nog even bij een leegstaande school. Hier wil de Bussumse moskee in. Die zit nu in de Havenstraat, maar zoekt een grotere ruimte, ook met het oog op de asielzoekers van wie naar verwachting een flink deel vanuit Crailo de moskee zal bezoeken. „Met die extra toeloop zijn de omwonenden niet blij.”

Villa’s

Bussum-Zuid is een gemengde wijk. Aan de rand liggen villa’s. Maar Bussum-Zuid is geen villadorp. Schatens stuurt zijn BMW nu dwars door de wijk langs rijtjeshuizen en laagbouwflats. „Het is een gemengde wijk. Veel gezinnen. En in de appartementen wonen relatief veel alleenstaanden; gescheiden vrouwen en zo. Die voelen zich extra ongemakkelijk bij groepen asielzoekers die door de wijk lopen.”

Zijn vriendin Jacqueline Drogtrop woont aan een hofje met haar dochters. Hij haalt haar op.

In Paviljoen Heidezicht aan de rand van de uitgestrekte Bussumerheide, zitten enkele oudere heren uit de buurt bij elkaar. Zij zitten ook in het actiecomité, Peter-Jan Schatens heeft hun gevraagd te komen. Hij en Jacqueline Drogtrop gaan bij hen zitten. Het zijn geen typische actievoerders. Eerder grootvaders. Ze steunen het protest, al zullen ze altijd netjes blijven. „Hier geen brandende autobanden”, zegt Schatens. Niemand van hen is tégen asielzoekers. Maar nou even eerlijk, zeggen ze. Kijk nog even naar buiten, die natuur, die schoonheid, die leegte. Die willen ze best delen. Maar 1.200 mensen, dat gaat toch helemaal nergens over?

De Hilversumse burgemeester Broertjes kon wel stoer zeggen: wij vangen ze wel op in het Gooi. Maar op één plek? Hij gooit het bij ons over de schutting, zegt Geerd Maeijer. „Ik hoop dat het niet te populistisch klinkt. Maar zo voelt het.”

Kleine diefstalletjes

Zij zijn ervaringsdeskundigen, zeggen de mannen rond de tafel. Geerd Maeijer woont al 46 jaar in Bussum-Zuid. Er wás in Crailo al twintig jaar lang een asielzoekerscentrum, met vooral mannen uit Oost-Europa. Het sloot in 2013, op het hoogtepunt zaten er 1.300 mensen. Hadden ze er last van? Zeker, beamen ze. Fietsen werden gestolen, inbraak, kleine diefstalletjes, ook uit de winkels. Veel meer zwerfvuil. De gemeente bevestigt desgevraagd dat er sprake was van meer overlast.

Ze zeggen ook: er was tevens het unheimische gevoel van grote groepen onbekende mannen door je buurt. Die toch, sorry dat ze het moeten zeggen, de vrouwen een onprettig gevoel gaven met opmerkingen en geluiden. Jacqueline Drogtrop: „Mijn dochters waren destijds 14 en 17. Die keken ’s avonds eerst links en rechts om de hoek van de poort voordat ze op de fiets stapten.”

Het meest verontwaardigd zijn ze over het gebrek aan weerklank bij de politiek en de ondoorzichtigheid van het proces. Ze willen graag meepraten, meebeslissen, gehoord worden als burger. Maar waar moeten ze zijn?

Het terrein waar het azc gevestigd zal worden, is in bezit van de provincie Noord-Holland. Die onderhandelt met het COA, het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers. Beide partijen doen geen mededelingen.

Bussums waarnemend burgemeester Albertine van Vliet – overigens is Bussum sinds deze maand gefuseerd met Naarden en Muiden tot Gooise Meren – wilde wel luisteren. Schatens en Drogtrop spraken haar onlangs. Alleen, ze gáát er niet over, zei ze. Drogtrop: „Als we ons onveilig voelden, konden we met buurtbewoners om beurten ’s avonds een ronde lopen. Moet ik dan met mijn buurvrouw en een honkbalknuppel om de wijk wandelen?”

Schatens: „Ik vroeg: zijn ze gescreend? Je wil toch weten of er kinderverkrachters of IS-strijders tussen zitten. Een normale vraag, lijkt me. Ze zijn allemaal in Ter Apel geregistreerd, zei de woordvoerder van de burgemeester.”

Meneer Knop, ook aan tafel in Heidezicht: „De politiek doet net alsof ze geen partij zijn. We voelen ons totaal niet serieus genomen.” Drogtrop: „Ik ben totaal afgeknapt. Ze hebben hun mond vol over burgerparticipatie. Maar als je serieus wil meepraten, word je niet serieus genomen.”