Waarom Philips en Siemens geld lenen aan ziekenhuizen

Foto ANP/Koen van Weel

Elektrische tandenborstels en spaarlampen, broodroosters en afzuigkappen: het zijn waarschijnlijk de producten waar je aan denkt bij Philips en Siemens. Maar de twee elektronicafabrikanten zijn steeds meer elkaars concurrent op de markt van medische technologie, ook in Nederland. En die strijd gaat verder dan gezondheid-apps, wearables en systemen voor digitalisering van patiëntgegevens: ze strijden ook om de gunst van ziekenhuizen en andere zorginstellingen.

Vandaag vergaderen de aandeelhouders van Siemens en presenteert Philips de resultaten van het laatste kwartaal en het hele financiële jaar 2015. Hoeveel geld is verdiend met healthtech en wat zijn de plannen?

Nieuwe strijd

Onlangs werd bekend dat Siemens meebetaalt aan de nieuwbouw van een ziekenhuis in Groningen. Het Duitse concern verstrekt samen met ABN Amro een krediet van 58 miljoen euro om de nieuwbouw mogelijk te maken. Daarnaast sloot Siemens voor vijftien jaar een contract met het ziekenhuis voor de levering van apparatuur.

Siemens is het eerste bedrijf in Nederland dat krediet verstrekt voor de bouw van een ziekenhuis. Eerder zei Siemens dit te doen om de concurrentie een stap voor te blijven en dat het bedrijf van plan was vaker op deze manier als strategisch partner op te gaan treden voor ziekenhuizen.

Concurrent Philips heeft in Nederland ook overeenkomsten met ziekenhuizen die verder gaan dan alleen het leveren van apparatuur. Saskia Maas:

“We hebben ook overeenkomsten over onderhoud, het beheer van een afdeling, of het verzorgen van IT-systemen om apparaten met elkaar te verbinden en het faciliteren van databeheer.”

Maar een geldlening aan een ziekenhuis heeft Philips in Nederland nog niet verstrekt, al behoort dat volgens Maas wel tot de mogelijkheden: “Als de klant bij een samenwerking behoefte heeft aan een geldlening, is dat iets wat Philips ook doet.” In het buitenland heeft Philips wel al kredieten verstrekt, zegt Maas, al wil ze niet zeggen aan welke partijen.

Lees ook: Waarom de tarieven in ziekenhuizen nog steeds geheim zijn

Mag dat?

Je kunt je natuurlijk afvragen of zo’n constructie wenselijk is. Door zelf een bijdrage te leveren aan een nieuw ziekenhuis, voorziet een bedrijf als Siemens zichzelf dus min of meer van werk: het leveren van apparatuur voor het ziekenhuis. De Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) vindt het geen zorgelijke ontwikkeling. Wouter van der Horst:

“Dit is gewoon hoe het gaat. Reguliere investeerders geven minder gemakkelijk een hypotheek af, daarom worden nieuwe investeringsbronnen aangeboord.”

Bovendien benadrukt Van der Horst dat het afnemen van de apparatuur van Siemens losstaat van de verstrekte lening voor de nieuwbouw. Siemens treedt voor die lening op als bank, terwijl voor het afnemen van de apparatuur gewoon marktwerking van kracht is.

Ook Saskia Maas van Philips zegt dat samenwerkingen niet exclusief zijn. “Een ziekenhuis is vrij om te werken met verschillende partners”, zegt Maas. “Dat zien wij ook bij de ziekenhuizen waarmee wij een overeenkomst hebben.”

Hoe belangrijk is healthtech?

Philips Healthtech, een combinatie van Healthcare en Consumer Lifestyle, is de belangrijkste divisie van het bedrijf. Qua omzet was Healthcare al jaren de grootste tak: in 2014 was de omzet 9,2 miljard euro ten opzichte van 6,8 miljard bij de lichtdivisie. Relatief gezien is de Healthcare-divisie bij Siemens een wat kleiner onderdeel van het bedrijf. De divisies Energy (bijvoorbeeld windmolens) en Industry (machines, fabriekstoepassingen) zijn zo’n twee tot drie keer groter qua omzet.

Siemens is wereldwijd een grotere speler dan Philips, beide staan in de toptien van de grootste healthtech-bedrijven: