Sociaal mens met een onbegrensde zelfverzekerdheid

Colin Kazim-Richards heeft zich bij Feyenoord onmogelijk gemaakt. „Ik praat zijn gedrag niet goed, maar ik heb hem leren kennen als een sociaal mens.”

Het was bepaald geen alledaags aanbod, maar toen Colin Kazim-Richards in Istanbul een leeuw werd aangeboden, zei hij niet direct nee. De Turks-Britse voetballer nam het aanbod van 22.000 euro serieus in overweging. Bokser Mike Tyson kocht ooit een witte Bengaalse tijger. Hij een eigen leeuw, waarom niet.

Dat is nou Kazim. Hij kocht het beest niet, maar dat hij het overwoog, zegt veel over hem. De spits van Feyenoord is het type voetballer dat zich vrijelijk beweegt rond de grenzen van wat algemeen wordt beschouwd als sociaal en maatschappelijk aanvaardbaar. Een aaibare straatvechter voor de één, een onberekenbare ruziemaker voor de ander. Maar altijd controverse. Opwinding, grilligheid.

Zie de incidenten van de anderhalf jaar die hij nu in Nederland speelt:

■ Opstootjes met Ajax-doelman Jasper Cillessen in de Klassieker.

■ Het tunnelincident met Vitesse-speler Zakaria Labyad, waar Labyad een bebloede bult in zijn gezicht aan overhield.

■ Het omver schoppen van een krat bidons na zijn wissel tegen SC Cambuur.

■ Schelden naar het thuispubliek in het uitduel met Roda JC. „Suck my dick, you pussy.”

En toen verscheen in het Algemeen Dagblad een verhaal dat alles verergerde. Omdat sponsoren daarin hun onvrede hadden geuit over zijn ongeïnteresseerde houding tijdens het jaarlijkse businessclubdiner, maar vooral doordat de speler na publicatie verhaal ging halen bij de journalist. „Je gaat neer”, riep Kazim toen hij de auteur trof. En: „Ik zie je vanmiddag om twee uur buiten het stadion.”

Daarna scheurde hij in zijn bloedrode Bentley het parkeerterrein af. Te hard, bleek uit een filmpje van de NOS. Hoofdsponsor Opel zag het fragment ook en belde Feyenoord op. De autodealer wees de club erop dat Kazim in zijn eigen auto rijdt en niet in de Opel van de club. Het negeren van sponsorafspraken, dat kon er ook nog wel bij. „Het ging ons puur om die auto”, zegt een woordvoerder van Opel. „Het beoordelen van zijn gedrag laten we over aan Feyenoord.”

De club schorste hem tot 1 februari, niet toevallig de laatste dag van de winterse transferperiode. „Een duidelijke signaal”, stelt zaakwaarnemer Guido Albers. „Feyenoord wil dat hij vertrekt.”

Albers is oprichter van Players United en behartigt samen met een Engelse agent de belangen van Kazim. De spelersmakelaar, die onder anderen Wesley Sneijder en Frank en Ronald de Boer begeleidt, is niet blij met de houding van de speler. Albers: „We laten hem niet vallen, maar dit gedrag is niet des Players United. Misschien had hij meer steun verwacht. Dat wij zouden zeggen: je hebt gelijk. Maar wij geven alleen complimenten als een speler dat verdient. Ik praat geen dingen recht die krom zijn.”

Kazim komt uit het beruchte Londense Leyton. Hij is de zoon van een Turks-Cypriotische moeder en een vader uit Antigua en groeide op in een gemeenschap die te boek staat als broeinest van criminaliteit. Straatroof, winkeldiefstal, schietpartijen, drugs. Geen ideale opstap naar geluk. Dat zegt Kazim ook in bijna elk interview. Uit The Daily Telegraph: „Ik kan in de spiegel kijken en zeggen: je hebt het goed gedaan Colin.” Acht keer van school gestuurd, maar wel miljonair.

Zijn handelsmerk is een bijna onbegrensde zelfverzekerdheid. Nu, maar ook al toen hij op 19-jarige leeftijd tekende bij toenmalig tweededivisieclub Brighton & Hove Albion FC. „Voor iemand die nog niks had gepresteerd had hij wel heel veel zelfvertrouwen”, herinnert Bryan Owen zich, journalist van regiokrant The Argus in Brighton. „Hij sprak als een ster. Maar ons beviel dat wel. Eindelijk een speler die een beetje reuring bracht. Problemen? Niet dat ik weet.”

Ook zaakwaarnemer Albers stuitte niet direct op een probleemgeval toen hij de speler van Bursaspor naar Feyenoord hielp transfereren. Bewust koos hij ervoor het eerste gesprek tussen de speler en Feyenoord om 9 uur ’s ochtends te laten plaatsvinden in Istanbul. „Vanaf Bursa was dat vijf uur rijden. We kenden hem alleen via de telefoon en zo konden we kijken wat voor vlees we in de kuip hadden. Hij was keurig op tijd. Om half drie ’s nachts was hij in de auto gestapt.”

Tegen een jaarsalaris van zo’n 700.000 euro dacht Feyenoord de opvolger te hebben gehaald van Graziano Pellè, die was vertrokken naar Southampton. Het bleek ijdele hoop. Kazim scoorde elf keer in zijn eerste seizoen, maar werd nooit een held.

Eigen schuld? Ja, zeggen sommige analisten. Drie keer kon hij een Klassieker tegen Ajax beslissen, drie keer schoot hij mis. Maar er zijn er ook bij die vinden dat Kazim te snel werd afgeschreven. Dat hij net als Stanislav Manolev wel heel snel een mikpunt van spot werd, zij het dat Manolev zich wel netjes gedroeg.

Zijn voormalige trainer Fred Rutten zag vorig jaar ook een kant die de buitenwereld niet ziet. „Zonder dat ik zijn gedrag goedpraat, kan ik zeggen dat ik Kazim heb leren kennen als een sociaal mens”, zegt Rutten, die dat jaar werd ontslagen. „Als ik een speler op zijn donder gaf, was hij de eerste die de betreffende speler opzocht en zalvende woorden sprak. Hij ving ook de jonge spelers op, degenen die alleen woonden. Gingen ze bij hem thuis Europees voetbal kijken.”

Echt mis ging het pas dit seizoen. Volgens zaakwaarnemer Albers schuilt de aanleiding voor de breuk misschien wel in het aantrekken van Michiel Kramer, Feyenoords andere spits. De onzekerheid van een concurrentiestrijd kan spelers boven zichzelf laten uitstijgen, maar Kazim zag het eerder als een motie van wantrouwen. Albers: „Iemand als Wesley Sneijder laat zich juist door kritiek motiveren. Maar Kazim begon zich te ergeren aan zijn omgeving. Hij zag er een soort samenzwering in. Iemand noemde hem laatst zelfdestructief. Dat is het precies.”

    • Fabian van der Poll