‘Economie Oekraïne is net zo groot als die van Noord-Holland’

Dat schreef hoogleraar Ewald Engelen in De Groene Amsterdammer.

Foto Reuters

De aanleiding

Het associatieverdrag van de EU met Oekraïne is goed voor exportland Nederland, want het stelt ons in staat meer handel te drijven met de Oekraïners. Dat is het belangrijkste argument van premier Rutte om op zes april ‘ja’ te stemmen bij het raadplegend referendum over dit verdrag. Voor hoogleraar financiële geografie Ewald Engelen was dit aanleiding om eens te bekijken hoe groot die Oekraïense economie eigenlijk is. Een ‘quantité négligeable’ concludeerde hij in De Groene Amsterdammer. „Met een bruto binnenlands product van honderd miljard euro is de Oekraïense economie precies even groot als die van Noord-Holland. Het is mij een raadsel hoe een vrijhandelsverdrag daarmee ‘tot meer groei, meer bedrijvigheid, meer banen’ in Nederland zou kunnen leiden”, schreef Engelen. Hij omschreef Ruttes argument als „lulkoek”.

Daarom onderzoeken we of de economie van Oekraïne inderdaad precies even groot is als die van Noord-Holland en we bekijken tegelijk in hoeverre het handelsargument van Rutte inderdaad ‘lulkoek’ is.

En, klopt het?

Volgens het Internationaal Monetair Fonds was het bruto binnenland product van Oekraïne 120 miljard euro in 2014. De economie van Noord-Holland kende in 2014 volgens het CBS een omvang van 133 miljard euro. De economie van Oekraïne was in 2014 dus zelfs kleiner dan die van Noord-Holland.

Bovendien is de economische situatie in Oekraïne, mede door de oorlog in het uiterste oosten, in de loop van vorig jaar verder verslechterd, waardoor de economie nog verder is gekrompen. Zelf zegt Engelen voor Oekraïne op 100 miljard te zijn uitgekomen als een grof gemiddelde voor 2014 en 2015. De economie van Noord-Holland groeide verder in 2015, waardoor die economie in verhouding met die van Oekraïne groter is geworden. Engelen had zijn bewering dus nog heel wat sterker aan kunnen zetten.

Wil dit ook zeggen dat de stelling van Rutte over Oekraïne als interessante handelspartner voor Nederland „lulkoek” is? Momenteel wel, want slechts 0,2 procent van de Nederlandse export gaat naar Oekraïne. Maar dat hoeft natuurlijk niet zo te blijven. Gevraagd naar de economische potentie van Oekraïne zegt ABN Amro: „Oekraïne is een land dat in theorie een groot economisch potentieel heeft. Dit komt omdat het land in vergelijking met Westerse landen nog vrij arm is. Dit brengt automatisch met zich mee dat er meer ruimte is voor economische groei dan in rijkere landen. Een sector waar dit tot uiting zou kunnen komen, is de vruchtbare landbouwsector. Dit alles zou een exportmarkt met groeipotentie voor Nederlandse ondernemers kunnen bieden.”

Een goed voorbeeld is Polen (38,5 miljoen inwoners). Het bbp van dit land bedroeg 205 miljard euro bij de EU-toetreding in 2004. In 2014 was het bbp van Polen meer dan verdubbeld naar 413 miljard euro. De Nederlandse uitvoer naar het land groeide van zo’n drie miljard euro in 2004 naar ruim negen miljard in 2014. Als Oekraïne (45 miljoen inwoners) een soortgelijke ontwikkeling zou doormaken, zou het op de langere termijn dus wel degelijk een interessante afzetmarkt kunnen gaan vormen. „Antarctica ook als de temperatuur maar genoeg stijgt”, zo reageert Engelen nog altijd sceptisch.

Conclusie

Volgens Ewald Engelen is de economie van Oekraïne precies even groot als die van Noord-Holland. Volgens het IMF en het CBS was de Oekraïense economie in 2014 zelfs aanzienlijk kleiner dan die van Noord-Holland en dat verschil is vorig jaar alleen maar verder toegenomen. Engelen had dus meer dan gelijk. Maar omdat we hier altijd de precieze bewering beoordelen wordt de conclusie toch: onwaar.