Column

Deze doofpot is niet eens een incident

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Jutta Chorus.

Goed, we waren dus gebleven bij Henk van Brummen. Henk van Brummen: de wat angstig ogende man die hoofdofficier van justitie in Rotterdam was in de periode dat Ivo Opstelten daar burgemeester was. Henk van Brummen: de man die voorjaar 2014 voor Veiligheid en Justitie, geleid door Opstelten, moest onderzoeken om hoeveel geld het ging bij de deal met crimineel Cees H., de zogenoemde Teevendeal. Het OM wilde destijds Kees Vendrik van de Rekenkamer. Dankzij het onvolprezen Nieuwsuur weten wij sinds maandagavond waarom het Henk van Brummen werd: het echte bedrag mocht niet gevonden worden.

Lees ook: Nieuwe onthulling rond Teevendeal pleit ICT’ers vrij

Het slot van die Teevendeal was dus een doofpot. Een ordinaire cover-up. Tien dagen nadat Henk van Brummen, na vier versies, met het ministerie een akkoord over zijn rapportje bereikte, kregen ICT’ers te horen: stop met zoeken. De bevinding van Henk van Brummen luidde immers dat het ware bedrag niet meer was te achterhalen.

De gewenste uitkomst. Vlak voordat Henk van Brummen in 2014 zijn opdracht kreeg, had Opstelten in de Kamer gezegd dat met die Teevendeal 2 miljoen gulden gemoeid was. De advocaat van Cees H. verscheen in de Volkskrant en zei: lulkoek, het was 5 miljoen.

Toenmalig staatssecretaris Teeven, die in 2000 als officier van justitie de deal sloot, noemde tegen een topambtenaar het bedrag van 4,8 miljoen. En je wist dat er iets niet klopte toen Henk van Brummen de onderzoeksopdracht alleen kreeg op voorwaarde hij niet zelf met Teeven zou spreken.

En nu? Er is een internationale vluchtelingencrisis, Nederland is EU-voorzitter – en wéér zit Den Haag met die stokoude Teevendeal opgescheept. Talrijke politici en topambtenaren zijn al gesneuveld. En nog blijken cruciale feiten verdonkeremaand te zijn.

Dus prima om oud-Ombudsman Oosting opnieuw onderzoek te laten doen. Maar hier moet de Kamer natuurlijk zelf aan de slag. Niet om Van der Steur: wéér een minister wegsturen is de oplossing echt niet meer.

De oplossing is dat de Kamer het destructieve samenspel van beleid, politiek en voorlichting op dat departement in kaart brengt. Het samenspel waarin Veiligheid en Justitie jarenlang excelleerde, waardoor feiten werden verbogen om tot de politiek gewenste werkelijkheid te komen. Het onderzoek van Henk van Brummen en de nu gebleken doofpot zijn geen incidenten: ze staan voor een praktijk die op dat ministerie jaren heeft voortgewoekerd.