De constante controverse rond een grillige spits

Hij heeft zich bij Feyenoord onmogelijk gemaakt. „Ik praat zijn gedrag niet goed, maar ik heb hem leren kennen als een sociaal mens.”

Een juichende Colin Kazim-Richards nadat hij heeft gescoord tegen FC Utrecht. Foto Pim Ras/ Hollandse Hoogte

Het was bepaald geen alledaags aanbod, maar toen Colin Kazim-Richards in Istanbul een leeuw werd aangeboden, zei hij niet direct nee. De Turks-Britse voetballer nam het aanbod van 22.000 euro serieus in overweging. Bokser Mike Tyson kocht ooit een witte Bengaalse tijger. Hij een eigen leeuw, waarom niet.

Dat is nou Kazim. Hij kocht het beest niet, maar dat hij het overwoog, zegt veel over hem. De spits van Feyenoord is het type voetballer dat zich vrijelijk beweegt rond de grenzen van wat algemeen wordt beschouwd als sociaal en maatschappelijk aanvaardbaar. Een aaibare straatvechter voor de één, een onberekenbare ruziemaker voor de ander. Maar altijd controverse. Opwinding, grilligheid.

Zie de incidenten van de anderhalf jaar die hij nu in Nederland speelt: de opstootjes met Ajax-doelman Jasper Cillessen in de Klassieker; het tunnelincident met Vitesse-speler Zakaria Labyad, waar Labyad een bebloede bult in zijn gezicht aan overhield; het omver schoppen van een krat bidons na zijn wissel tegen SC Cambuur; het schelden richting Roda JC-publiek. „Suck my dick, you pussy.”

En toen verscheen in het AD een verhaal dat alles verergerde. Omdat sponsoren daarin hun onvrede hadden geuit over zijn ongeïnteresseerde houding tijdens het jaarlijkse businessclubdiner, maar vooral doordat de speler na publicatie verhaal ging halen bij de journalist. „Je gaat neer”, riep Kazim toen hij de journalist trof.

Daarna scheurde hij in zijn rode Bentley het parkeerterrein af. Te hard, bleek uit een filmpje van de NOS. Hoofdsponsor Opel zag het fragment en belde Feyenoord op. De autodealer wees de club erop dat Kazim in zijn eigen auto rijdt en niet in de Opel van de club. Het negeren van sponsorafspraken, dat kon er ook nog wel bij. „Het ging ons puur om die auto”, zegt een woordvoerder van Opel. „Het beoordelen van zijn gedrag laten we over aan Feyenoord.”

De club schorste hem tot 1 februari, de laatste dag van de winterse transferperiode. „Een duidelijke signaal”, stelt zaakwaarnemer Guido Albers. „Feyenoord wil dat hij vertrekt.”

Albers is oprichter van Players United en behartigt samen met een Engelse agent de belangen van Kazim. Hij is niet blij met zijn houding. Albers: „We laten hem niet vallen, maar dit gedrag is niet des Players United. Misschien had hij meer steun verwacht. Dat wij zouden zeggen: je hebt gelijk. Maar wij geven alleen complimenten als een speler dat verdient.”

Kazim komt uit het beruchte Londense Leyton. Hij is de zoon van een Turks-Cypriotische moeder en een vader uit Antigua en groeide op in een gemeenschap die te boek staat als broeinest van criminaliteit. Straatroof, winkeldiefstal, schietpartijen, drugs. Geen ideale opstap naar geluk. Dat zegt Kazim ook in bijna elk interview. Uit The Daily Telegraph: „Ik kan in de spiegel kijken en zeggen: je hebt het goed gedaan Colin.” Acht keer van school gestuurd, maar wel miljonair.

Zijn handelsmerk is een bijna onbegrensde zelfverzekerdheid. Nu, maar ook al toen hij op 19-jarige leeftijd tekende bij toenmalig tweededivisieclub Brighton & Hove Albion FC. „Voor iemand die nog niks had gepresteerd had hij wel heel veel zelfvertrouwen”, herinnert Bryan Owen zich, journalist van regiokrant The Argus in Brighton. „Hij sprak als een ster. Maar ons beviel dat wel. Eindelijk een speler die een beetje reuring bracht. Problemen? Niet dat ik weet.”

Ook zaakwaarnemer Albers stuitte niet direct op een probleemgeval toen hij de speler van Bursaspor naar Feyenoord hielp transfereren. Bewust koos hij ervoor het eerste gesprek tussen de speler en Feyenoord om 9 uur ’s ochtends te laten plaatsvinden in Istanbul. „Vanaf Bursa was dat vijf uur rijden. We kenden hem alleen via de telefoon en zo konden we kijken wat voor vlees we in de kuip hadden. Hij was keurig op tijd. Om half drie ’s nachts was hij in de auto gestapt.”

Tegen een jaarsalaris van zo’n 700.000 euro hoopte Feyenoord de opvolger te hebben van Graziano Pellè. Kazim scoorde elf keer in zijn eerste seizoen. Een held werd hij niet. Eigen schuld? Ja, zeggen sommige analisten. Drie keer kon hij een duel tegen Ajax beslissen, drie keer faalde hij. Maar er zijn er ook bij die vinden dat hij te snel werd afgeschreven.

Zijn voormalige trainer Fred Rutten zag vorig seizoen ook een kant die de buitenwereld niet ziet. „Zonder dat ik zijn gedrag goedpraat, kan ik zeggen dat ik Kazim heb leren kennen als een sociaal mens”, zegt Rutten. „Als ik een speler op zijn donder gaf, was hij de eerste die de betreffende speler opzocht en zalvende woorden sprak. Hij ving ook de jonge spelers op, degenen die alleen woonden. Gingen ze bij hem thuis Europees voetbal kijken.”

Echt mis ging het dit seizoen. Volgens Albers schuilt de aanleiding voor de breuk misschien wel in het aantrekken van een andere spits, Michiel Kramer. De onzekerheid van een concurrentiestrijd kan spelers boven zichzelf laten uitstijgen, maar Kazim zag het eerder als een motie van wantrouwen. Albers: „Kazim begon zich te ergeren aan zijn omgeving. Hij zag er een soort samenzwering in. Iemand noemde hem laatst zelfdestructief. Dat is het precies.”