Chaos van ‘Calais’ kan ook naar opgeruimd Nederland komen

Tweehonderd vluchtelingen bestormden zaterdag de haven van het Franse Calais. In hun kamp brak maandag mazelen uit: vijf besmettingen. De Europese Unie wil de grens tussen Macedonië en Griekenland afsluiten; de bewaking wordt versterkt met EU-personeel. Het resultaat: chaos en menselijke ellende.

Het is een greep uit de berichten van de afgelopen 72 uur. De mensonterende situaties aan de zeegrenzen herhalen zich aan de landgrenzen. Er ontstaan sloppenwijken van kanslozen. Onder erbarmelijke omstandigheden wordt er in de modder gekampeerd, waarbij de politie erop toeziet dat geen bouwmaterialen worden aangevoerd. Nu is het drama nog beperkt tot Calais, straks wellicht bij Zeebrugge en overmorgen onder de rook van Rotterdam?

Inwoners van Calais protesteren. De transportsector maakt zich grote zorgen. De bewakers raken gefrustreerd. De doorzetters bij Calais smokkelen zich toch wel het Verenigd Koninkrijk binnen. Net zo goed als de volharders in Noord-Griekenland obstakel Macedonië overwinnen en Duitsland bereiken.

Met de regionale autoriteiten is het overal een kat-en-muis spel. Het gezag zet in op tegenhouden, terugsturen en loslaten, wetend dat de draaideur niet zal stoppen. En iedereen weet dat opsluiten ook geen optie is. De bivaks die de migranten aanleggen op de knelpunten moeten vooral provisorisch blijven. Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Het migrantenprobleem zelf is hardnekkig en schier onoplosbaar: dweilen met de kraan open.

Vertrekkend Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen António Guterres sprak eerder van een „ongecontroleerde versnelling” van de ontheemding in de wereld. Die gaat gepaard met „een schijnbaar totaal onvermogen” van de internationale gemeenschap „om tot samenwerking te komen om oorlogen te stoppen en om vrede te stichten”. De incidenten rond Calais zullen zich de komende tijd elders, in andere grensregio’s, herhalen. Ook bij ons.

Vorig jaar beleefde Den Haag nog een quasicrisis over de vraag of de ‘bed-bad-brood’ regeling beschikbaar moest zijn voor iedere uitgeprocedeerde migrant. Of dat daar voorwaarden aan mochten worden gesteld. (Ja, dus). Dat ging toen nog over een beperkt aantal vreemdelingen. Het Nederlands openbaar bestuur wil immers traditioneel geen zwervers, wildkampeerders, verwarde patiënten en bedelaars in het straatbeeld. Dat geldt dus ook voor onwelkome migranten. Bed, Bad en Brood past bij Opgeruimd Nederland. Dat gaat echter veranderen. We moeten ook in Nederland voorbereid zijn op Calais-achtige toestanden. En dan is een bed-bad-brood discussie een maatje te klein.