Zwervende planeet draait toch om ster, in baan die nog wijder is dan die van ‘Planeet 9’

Tekening van de grote gasplaneet 2MASS J2126. Beeld: University of Hertfordshire / Neil Cook

Een planeet die eenzaam door de ruimte leek te zwerven, draait toch om een ster. Dat heeft een team van Britse, Amerikaanse en Australische astronomen ontdekt. De afstand tussen planeet en ster is wel ongekend groot: 6.500 keer de afstand zon-aarde.

De afgelopen jaren is een tiental uiterst lichtzwakke objecten ontdekt die tussen de sterren van onze Melkweg zwerven. In de meeste gevallen bleken dat bruine dwergen: sterren met weinig massa die heel weinig warmte genereren. Maar enkele zouden Jupiter-achtige planeten kunnen zijn. Planeten produceren helemaal geen warmte, maar zijn kort na hun ontstaan nog wel warm genoeg om infraroodstraling uit te zenden.

Het in 2008 ontdekte object 2MASS J2126 leek tot nu toe jong en koel genoeg om tot de solitaire planeten te worden gerekend. Vlak ernaast stond weliswaar een zwakke ster, maar er waren geen concrete aanwijzingen dat de twee ruimtelijk dicht bij elkaar stonden.

In een artikel dat deze dinsdag in Monthly Notices of the Royal Astronomical Society is verschenen, tonen de astronomen echter aan dat 2MASS J2126 en de ster even ver van ons verwijderd zijn (ruim 100 lichtjaar) en met dezelfde snelheid bewegen. Daarmee staat vast dat de twee door de zwaartekracht bijeengehouden worden.

De gasplaneet 2MASS J2126 beweegt zich op grote afstand maar precies parallel aan de ster TYC 9486 Beeld: 2MASS/S. Murphy/ANU

Een analyse van het licht van de ster laat zien dat hij 10 tot 45 miljoen jaar oud is, en zijn planeet dus ook. De astronomen schatten dat 2MASS J2126 twaalf tot vijftien keer zoveel massa heeft als Jupiter, de grootste planeet van ons zonnestelsel. Dat maakt zijn planetaire status enigszins onzeker: mogelijk is het toch een lichte bruine dwerg.

Vorige week maakten astronomen bekend dat ook in ons zonnestelsel wellicht een verre planeet huist: ‘Planeet 9’, op gemiddeld 700 keer de afstand zon-aarde. Maar 2MASS J2126 heeft veel meer massa dan Planeet 9, en doorloopt een nog veel wijdere omloopbaan.