Je gunt iedere voetbalclub een Toon Gerbrands

PSV is ineens het walhalla van solide beleid. Toeval? Geluk? Toon Gerbrands?

Illustratie Ruben L. Oppenheimer

De hond van Toon Gerbrands heet Hazel en is een afgekeurde blindengeleidehond. Dat we dit weten heeft te maken met de ongecompliceerde aard van de directeur van PSV, benaderbaar en mededeelzaam.

Na de wedstrijd PSV-FC Twente (4-2) neemt hij een vaste plek in aan de bar in de perszaal. Daar kun je met hem over van alles een boom opzetten. Bijvoorbeeld over zijn lobby in Den Haag tegen de nieuwe belasting ‘excessieve vertrekvergoeding’ die Nederlandse (top)clubs hard raakt bij de verkoop van spelers. Houdt hij zich allemaal mee bezig, namens het Nederlands voetbal.

PSV, drie punten achter en nog de enig overgebleven concurrent voor Ajax, is sinds het aantreden van Toon Gerbrands een oase van sportief succes en bestuurlijke rust. Toeval? Geluk? Gerbrands?

Gerbrands brengt ambitie, durf maar daarbij bovenal gezond verstand. Dat werd ook allemaal eens gezegd over Joop Munsterman, voor hij FC Twente na het kampioenschap in een diepe crisis stortte. Momenteel wordt FC Twente in verschillende onderzoeken door de mangel gehaald en tuimelen de lijken uit de kast. Uiteindelijk zal Twente er beter van worden, denkt Gerbrands. „Het klinkt misschien gek, maar ik gun iedere club een curator”, zei hij eens op basis van zijn ervaringen bij AZ na het faillissement van clubeigenaar Dirk Scheringa.

Ooit Gerbrands iets geks horen zeggen? Iets dat later flagrante onzin bleek of compleet in zijn gezicht ontplofte? Ja, de destijds nieuwe PSV-directeur sprak kort na zijn aantreden in 2014 de ambitie uit om voor het einde van zijn contract in 2018 een keer te overwinteren in de Champions League. Dat was een Nederlandse club toen acht jaar niet gelukt. En warempel: op het kampioenschap volgde afgelopen december de krachttoer in de Champions League.

Warmte

Zijn voorganger Tiny Sanders repareerde het gapende financiële gat. Maar onderwijl was de warmte verdwenen en werden successen schaars. Ajax werd vier keer kampioen en PSV worstelde met een identiteitscrisis. En toen kwam Gerbrands, afgelopen seizoen. In een wereld van maximaal afbreukrisico is hij de directeur zonder kras.

Gerbrands had bij AZ de deur nog niet achter zicht dichtgetrokken of de rel rond een ‘lek’ over de kwakkelende hoofdtrainer Marco van Basten hield de gemoederen wekenlang bezig in Alkmaar. Correlatie is nog geen causaliteit, maar de gedachte ‘met Gerbrands was dit nooit zo uit de hand gelopen’ was moeilijk te onderdrukken.

Waar Gerbrands is, verdwijnt de opgefokte patserigheid. Relletjes worden gesmoord voor ze relletjes worden. Van Jürgen Locadia die niet kwam trainen tot keeper Jeroen Zoet en Maxim Lestienne die na een nacht stappen in de cel belandden: affaires werden het niet of niet echt. Helderheid bieden en klaar. Afgelopen zomer ging het persbeleid op de schop: minder krampachtig. Ineens zit zelfs de als ‘moeilijk’ te boek staande Jetro Willems bij Kees Jansma aan tafel, zoals vorige week.

Toen Gerbrands, oud-volleybalbondscoach, zijn eerste schreden zette in het betaald voetbal was hij behoedzaam. Hij gaf de eerste vier jaar bij AZ geen interviews, een tip van opinieleiders die hij consulteerde voor zijn overstap naar de conservatieve voetbalwereld. Maar na die aanvankelijke radiostilte begonnen de topsportmantra’s en managementleer. Vermoeiend misschien als je ze te vaak hoort. Over klokken die bij AZ allemaal satellietsturing hadden, zodat niemand meer een excuus had om te laat te komen. Typisch Toon.

In zijn eigen woorden: „We zitten in een heel simpele wereld. Als de spelers functioneren, ben ik in de beeldvorming een goede directeur.”

Elftal staat, club rendeert

En dan komt het geplaagde FC Twente langs in dit Eindhovense walhalla van solide beleidvoering. De ploeg uit Enschede komt op voorsprong, maar na twee dodespelsituaties heeft PSV de achterstand alweer weggewerkt.

Gerbrands overziet zijn club en ziet dat het goed is. Andrés Guardado leidt PSV met superieure veelzijdigheid en met drie assists velt hij voor rust al FC Twente. De wedstrijd eindigt in 4-2. Het elftal staat, de club rendeert. Technisch manager Marcel Brands sluit al anderhalf jaar alleen nog maar geslaagde deals, trainer Phillip Cocu heeft de reactieve speelwijze gevonden die past bij zijn spelers. Succes op succes. Je gunt iedere club een Toon Gerbrands.