EU-landen willen grenscontroles verlengen

De landen hebben de EU gevraagd tijdelijke grenscontroles te verlengen van een half jaar naar 2,5 jaar.

Klaas Dijkhoff (L) staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, Minister Ard van der Steur (M) van Veiligheid en Justitie en Dimitris Avramopoulos, eurocommissaris voor Migratie en Binnenlandse Zaken, tijdens een afsluitende persconferentie na de informele Justitie en Binnenlandse Zaken (JBZ) Raad. Foto Koen van Weel/ANP

West-Europese ministers willen hun landsgrenzen langer blijven bewaken dan tot nu toe mogelijk is volgens het Schengenverdrag. De EU-ministers die over migratie gaan, hebben de Europese Commissie maandag gevraagd om dit juridisch mogelijk te maken, zo bleek uit een gezamenlijke persconferentie in Amsterdam.

Volgens de Schengenfregels mogen lidstaten tijdelijke grenscontroles invoeren voor maximaal een halfjaar. Voor Duitsland zou die termijn in mei aflopen. De ministers willen nu een uitzonderingsgrond aanspreken waardoor die termijn met nog eens twee jaar verlengd kan worden. Ook onder meer Oostenrijk en Zweden voeren grenscontroles uit.

De ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken kwamen bijeen in het Scheepvaartmuseum in Amsterdam. De vergadering over migratie werd voorgezeten door staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Asiel, VVD) omdat Nederland dit halfjaar EU-voorzitter is.

Onderlinge kritiek

Dijkhoff benoemde na afloop de reden dat de gemaakte afspraken over herverdeling zo langzaam van de grond komen. Lidstaten lijken een “wie beweegt het eerste”-spel te spelen, zei Dijkhoff. Ze wachten eerst af wat andere landen doen, in plaats van zelf de gemaakte afspraken na te komen.

Bovendien wijzen landen naar elkaar als gevraagd wordt waar het misgaat. Westerse EU-landen bekritiseren Griekenland, dat migranten laat doorlopen in plaats van hen te registreren. Na die registratie zouden vluchtelingen verdeeld kunnen worden over andere EU-landen. De Oostenrijkse minister Johanna Mikl-Leitner dreigde maandag opnieuw met de mogelijkheid van een kleiner Schengengebied waar Griekenland geen deel van uit maakt. Ze zei dat “als we de Europese grens niet kunnen bewaken”, die grens “zal verplaatsen naar Midden-Europa”.

De Griekse minister Ioannis Mouzalas zei dat zijn land hard zijn best doet, maar dat het niet de beloofde hulp krijgt van andere lidstaten, bijvoorbeeld bij de registratie van migranten. Ook hebben lidstaten nog maar weinig concrete toezeggingen gedaan om vluchtelingen uit Griekenland te herverdelen – ondanks eerder uitgesproken voornemens.

Diverse EU-ministers, Slovenië voorop, willen Macedonië nu gaan helpen met het tegenhouden van migranten aan de grens met Griekenland, in de hoop dat migranten daar blijven om zich te registreren.