Dit is de clown van Wall Street

Arjen van Veelen schrijft wekelijks over een nieuwsfoto. Vandaag: Peter Tuchman, die al sinds 1985 op de beurs werkt. Hij is de meest gefotografeerde man van Wall Street.

Foto Richard Drew / AP

We stevenen af op een financieel Armageddon, hoorde ik in de auto op de radio. Ik luisterde naar een conservatieve, Amerikaanse talkshowhost, misschien was hij gek. Misschien ook niet, want het stond ook in de krant. ‘Angst groeit voor herhaling van de financiële crash van 2008’, schreef The Guardian. En in NRC deze zaterdag: ‘Nerveus is zacht uitgedrukt, voor de stemming die de afgelopen weken heerst op de internationale financiële markten.’

Ik heb geen aandelen, en geen verstand van aandelen, maar als de beurs crasht, ben ik geloof ik even goed de sjaak. Want m’n pensioen kan ik niet zomaar van de beurs halen. Wat te doen?

Bij paniek google ik altijd even naar de meest recente foto van de meest gefotografeerde man van Wall Street, handelaar Peter Tuchman. Hij werkt al sinds 1985 op de beurs en heeft een expressief gezicht. En hij heeft mooi grijs Einstein-haar, waar hij heel dramatisch zijn handen in kan leggen. En gouden armbanden. Daarom maken fotografen meestal van hem een foto als er iets aan de hand is op de beurs. Er zijn duizenden foto’s van hem in omloop.

Lees ook: Peter Tuchman, het gezicht van Wall Street​

Tuchman kan alle soorten bekken trekken. Een overzicht van al die gezichten is vertrouwen wekkend: uiteindelijk lacht de handelaar altijd wel weer een keer.

‘De clown van Wall Street’, zo noemde de Franse site Arrêt sur images hem afgelopen week. Hij speelt geen toneel, zei hij eerder eens tegen Buzzfeed. „Mijn gezichtsuitdrukkingen zijn behoorlijk waarachtig, want deze plek windt me op.” En: „Het is behoorlijk eenvoudig om naar mij te kijken en te zien of het een boven-400-dag of een onder-400-dag is.”

Het gezicht van Wall Street is geen genadeloze wolf, geen kapitalistische nitwit, geen op hol slaand algoritme, maar een clown. Veel fijner naar te kijken dan de realiteit.

Tuchman houdt van loterijen, las ik op NRC Q, de digitale zakenpublicatie van NRC. Elke dag speelt hij mee. „De nummers waarmee hij speelt: zijn telefoonnummer, badgenummer en het aantal aandelen dat hij die dag verhandeld heeft.” Logisch, de beurs is ook een loterij, alleen gokken de handelaren vaak met andermans geld (mijn pensioen). Casinokapitalisme, enzovoorts.

We weten allemaal dat een aap die met een dartpijl op de Enkhuizer almanak mikt even goede resultaten boekt als een doorsnee beurshandelaar. Dat zijn geen Einsteins, maar adrenalinejunkies.

Kenners weten het ook niet. Bleek ook uit het overzicht van deze krant zaterdag. Er zijn te veel onzekerheden. Behalve China en de olie waren er de vluchtelingen en Europa en het scenario dat een communist als Bernie Sanders president wordt in de VS, maar ook het omgekeerde scenario, namelijk dat een überkapitalist als Donald Trump president wordt van de VS. „Wat moet het antwoord zijn op zoveel onzekerheid? Dat is pas duidelijk als de diagnose helder genoeg is.”

Volgens The Economist zijn investeerders en economen het grondig oneens. De olieprijs is laag en de rente ook, normaal gesproken zou dat volle wind in de economie blazen, maar de beurs daalt toch. De economen duiden die lage olieprijzen juist als een gunstig teken. De koersval duiden ze als kuddegedrag en China, ach met China gaat het zo slecht nog niet.

Andere experts zeggen dat de oorzaken van de vorige crisis niet zijn aangepakt en dat er dus een nieuwe komt. Dat lijkt me nog de meest logische zekerheid. Maar zowel wie een crisis voorspelt als het einde daarvan krijgt altijd ooit gelijk.

Intussen moeten we het dus voornamelijk doen met de mimiek en de handgebaren van Peter Tuchman, die het beursnieuws brengt voor doven en slechthorenden. Hij speelt het baken in die zee van onzekerheid.

Hij doet me wat dat betreft een beetje denken aan het personage Jef uit Goede Tijden Slechte Tijden. Jef is barman in bodega De Koning, het luisterend oor van de serie. Deze week werd bekend dat de acteur die Jef speelt, Bartho Braat, na 25 jaar de serie gaat verlaten. „De serie heeft zo’n anker nodig”, zei Braat tegen het Algemeen Dagblad, „Een betrouwbaar persoon, bij wie iedereen zich veilig voelt”.

Het gaat om veilig voelen, niet per se veilig zijn. Peter Tuchman, de gezellige Einstein, die alles al een keertje heeft gezien. Hij kan zijn handen heel dramatisch in zijn haar hebben, hij kan zijn vuisten ballen — soms geluk en soms verdriet — maar straalt vooral uit dat alles goedkomt, ooit, zelfs als we zoals nu afstevenen op Armageddon. Een clownesqe afleidingsmanoeuvre.

Hij werd een koppig optimist genoemd in het profiel in Buzzfeed. En inderdaad kijkt hij op opvallend veel foto’s heel vrolijk. Wishful thinking, waarschijnlijk is hij daarom zo geliefd. Het goede nieuws is ook dat Tuchman op de meest recente foto zijn vingers in de lucht steekt. Gaat u maar rustig slapen.