‘Bezuinigingen raken makers hard’

„De zwakste schouders, de makers, dragen de zwaarste lasten.” Raad voor Cultuur en anderen reageren op zorgelijk SER-rapport.

De visie van tekenaar Peter Pontiac (1951-2015) in NRC op decultuurbezuinigingen in 2012

Het is nu officieel: de onderbetaling van kunstenaars is door de cultuurbezuinigingen van Rijk, provincies en gemeenten (totaal 500 miljoen euro) en door de economische crisis verder toegenomen. De werkloosheid is zwaar gestegen en nog meer mensen in de kunsten zijn in een zzp-bestaan terechtgekomen.

Voor niemand binnen de cultuursector zullen die conclusies uit de Verkenning Arbeidsmarkt Cultuursector die de Sociaal-Economische Raad en de Raad voor Cultuur vrijdag op verzoek van minister Jet Bussemaker (Cultuur, PvdA) uitbrachten, echt als een verrassing komen. De ‘Verelendung’ was al zichtbaar, maar het grootste deel van de mensen werkt door uit liefde voor hun vak.

„We hoorden wel dat het niet goed ging, maar wisten nog niet dat de impact van de bezuinigingen deze omvang had”, zegt voorzitter Joop Daalmeijer van de Raad voor Cultuur. „Nu hebben we de harde cijfers en kunnen we echt aantonen dat de zwakste schouders, de makers, de bezuinigingen dragen.”

Aan het grotendeels afwentelen van bezuinigingen door orkesten, gezelschappen of musea op hun personeel moet volgens Daalmeijer een einde komen. „Als de minister ons daarom vraagt, dan zullen wij ook beoordelen of instellingen daarin door zijn geslagen en zo nodig aandringen op verbeteringen.”

Mariëtte Hamer, voorzitter van de SER, noemt als meest zorgwekkend: „Na een verschuiving van vast naar flexibel werk, zet de trend zich nu door naar onbetaald werk door vrijwilligers en stagiaires.” Daarbij: „Als zzp’er gaan mensen tot veertig procent minder verdienen dan daarvoor en kunnen ze zich daardoor niet verzekeren of een pensioen opbouwen. Dat is geen goede ontwikkeling.”

Casper de Kiefte van vakbond FNV Kiem noemt de arbeidsmarktpositie van de makers dramatisch verslechterd. „Cultuur moet echt weer veel meer geld krijgen.” Ook dringt hij aan op verbetering van de onderhandelingspositie van makers, waarover de Verkenning opmerkt dat die zwak is.

Erik Akkermans, voorzitter van werkgeverskoepel Federatie Cultuur stelt dat deze Verkenning onderstreept „dat het vorige kabinet een destructieve reorganisatie heeft ingezet. Dat wordt natuurlijk niet goed gemaakt met de 2 miljoen euro die minister Bussemaker inzet voor reparatie van de arbeidsmarktpositie”.