Zilveren Camera voor oorlogsfotograaf Eddy van Wessel

Eddy van Wessel fotografeerde in september in Sinjar, Irak Iraaks-Koerdische Peshmerga-strijders en Yezidische milities die proberen met steun van de door Amerika geleide internationale anti-IS-coalitie de stad Sinjar te heroveren op Islamitische Staat (IS). Foto: Eddy van Wessel

Oorlogsfotograaf Eddy van Wessel heeft dit jaar de Canon Zilveren Camera 2015 gewonnen met een zwart-wit fotoserie over Iraaks-Koerdische Peshmerga-strijders en Yezidische milities die in Irak strijden tegen Islamitische Staat (IS). Van Wessel, die drie jaar geleden ook al de Nederlandse prijs voor de beste nieuwsfoto won met een fotoserie over het oorlogsgeweld in Aleppo in Syrië, kon niet bij de uitreiking in Hilversum aanwezig zijn.

Vanuit Irak liet de fotograaf weten “stikblij” met de prijs te zijn: “Hoe verder je van de prijs bent, hoe meer kans je maakt.”

De jury, onder leiding van juryvoorzitter Marc Prüst, was het dit jaar al snel eens over de winnaar. „Naast fotografische kwaliteit zochten we naar goede journalistieke verhalen”, zegt Prüst. „Kwalitatief en inhoudelijk was de fotoserie van Van Wessel de sterkste.”

Dat Van Wessel de Zilveren Camera al eerder won en dit jaar ook nog derde werd met een fotoserie over malaria, bewijst voor Prüst alleen maar zijn kwaliteiten als fotojournalist. „Zijn beelden hebben zeggingskracht. Hij is een fotograaf die op onderzoek uitgaat. Hij is in staat dieper op een onderwerp in te gaan. Dat vergt doorzettingsvermogen en kennis van zaken. Hij verdient het om beloond te worden.”

Het is opvallend dat de Zilveren Camera, dit jaar voor het eerst uitgereikt in Museum Hilversum, voor de vierde keer achtereen naar een buitenlands onderwerp gaat. Vorig jaar won Pierre Crom met zijn fotoserie over de ramp met vlucht MH17 in Oekraïne, het jaar daarvoor kreeg Ilvy Njiokiktjien de prijs voor haar foto die ze maakte tijdens de begrafenis van Nelson Mandela in Zuid-Afrika. Is het nieuws in Nederland niet interessant genoeg voor fotografen? „Voor de jury is dat geen punt van discussie”, legt Prüst uit. „De vluchtelingenkwestie was echt hét onderwerp van 2015. De reportage die Van Wessel bij Sinjar heeft gemaakt, staat aan de basis van deze problematiek. Zijn serie over de strijd tegen IS vormt het beginpunt van de reis van de vluchteling. Een reis die uiteindelijk eindigt in Europa en dus ook in Nederland.”

Ook Evelien Kunst, dit jaar voorzitter van de categorie Buitenland Nieuws, zegt dat het niet uitmaakt dat opnieuw een reportage over het buitenland wint. „Dit is een fotoprijs voor de beste nieuwsfoto. Het is een misvatting dat het zou moeten gaan om een onderwerp dicht bij huis. Dat een buitenland-onderwerp vaak wint, geeft alleen maar aan dat we in Nederland goede fotografen hebben die op internationaal niveau opereren en belangrijke verhalen maken.”

Niet alle nieuwsgebeurtenissen van 2015 waren dit jaar terug te vinden onder de winnaars. Grote sportevenementen zoals de Tour de France, Dafne Schippers tijdens het WK in Beiijng en de veelvuldige protesten tegen asielzoekerscentra haalden de uiteindelijke selectie niet. Maar de tocht van de vluchteling werd in verschillende etappes uitvoerig gedocumenteerd. Zo won fotograaf Maikel Samuels met een beeld van de kust van Lesbos waar de door vluchtelingen afgedankte autobanden in zee drijven, kreeg NRC-fotograaf David van Dam de eerste prijs voor een foto van de aankomst van een jonge asielzoeker in Den Haag en wonnen fotograaf Marieke van der Velden en filmmaker Philip Brink de prijs voor de vernieuwende fotojournalistiek voor hun project The Island of all Together waarbij Europese toeristen en Syrische vluchtelingen met elkaar in gesprek gaan op het Griekse eiland Lesbos.

Bekijk hieronder alle winnaars

Foto: Eddy van Wessel

Buitenland Nieuws, serie. De Iraaks-Koerdische Peshmerga-strijders en Yezidische milities proberen met steun van de door Amerika geleide internationale anti-IS-coalitie de stad Sinjar te heroveren op Islamitische Staat (IS). Een jaar eerder kwamen daar duizenden Yezidi’s om en alle resterende Yezidi’s moesten vluchten. Het noordelijke deel van Sinjar is onder controle van de coalitie, maar IS bevindt zich op slechts vijftig meter afstand van de frontlinie en is goed bewapend. Eén van de belangrijkste doelen is het innemen van de strategisch gelegen Hoofdweg 47 die leidt van Mosul naar Raqqa, om zo de toevoersroute van IS af te snijden. Foto: Eddy van Wessel

Catrinus van der Veen

Binnenland Nieuws, serie. Te midden van bordkartonnen muren proberen vluchtelingen op verschillende locaties in Friesland hun dagelijks bestaan vorm te geven. De meesten komen uit Syrië; de overigen zijn afkomstig uit Eritrea, Afghanistan, Iran, Irak, Sierra Leone, Palestina, Oekraïne en Egypte. Op de locatie in Leeuwarden zijn 600 bedden, verdeeld over 75 slaapunits met elk vier stapelbedden. Workum, Harlingen en Leeuwarden, november en december 2015. Catrinus van der Veen

David van Dam

Binnenland Nieuws, enkel. De Palestijns-Syrische Abd el Rhman Fares (tien jaar oud) komt aan bij de tijdelijke vluchtelingenopvang in het voormalig Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Den Haag, 11 november 2015. David van Dam

Jasper Doest

Natuur en Milieu, serie. Als gevolg van de zachte winter van eind 2015 zijn duizenden spreeuwen neergestreken in Rotterdam. Overdag zwermen zij uit om in de omgeving naar voedsel te zoeken, ’s avonds komen ze weer samen om de nacht door te brengen. De verwachting is dat de spreeuwen bij een naderend koudefront de stad zullen verlaten om verder te trekken naar het zuiden. Rotterdam, 23-31 december 2015. Jasper Doest

Fleur Wiersma

Natuur en Milieu, enkel. Monument Valley, een gebied in de Verenigde Staten dat bekend staat om zijn unieke rotsformaties, gefotografeerd vanuit een souvenirwinkel. Utah, VS, 14 september 2015. Fleur Wiersma

Saskia Aukema

Portret, serie. Hoewel de Raad van State negatief adviseerde, stuurde het kabinet in november 2015 een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer tegen het dragen van ‘gezichtsbedekkende kleding’, de niqaab, in bijvoorbeeld het ziekenhuis en het openbaar vervoer. De fotograaf maakte portretten van niqaab-draagsters in hun eigen omgeving, waarbij zij kleding tonen die ze binnenshuis dragen. November 2014 - augustus 2015. Saskia Aukema

Lenny Oosterwijk

Portret, enkel. Armand, artiestennaam van Herman George van Loenhout (10 april 1946 - 19 november 2015), was een Nederlandse protestzanger. Met het nummer ‘Ben ik te min’ stond hij in 1967 veertien weken in de Top 40 en brak hij nationaal door als artiest. Armand maakte deel uit van de hippiegeneratie en stond bekend als fervent gebruiker van cannabis. Zijn albums bevatten maatschappijkritische teksten, veelal geïnspireerd op de hippie-ideologie. 20 mei 2015. Lenny Oosterwijk

Mariëlle van Uitert

Buitenland Documentair, serie. Bendes in El Salvador (Mara’s), zaaien sinds ongeveer 1990 dood en verderf met drugshandel, ontvoeringen, afpersingen en huurmoorden. De twee belangrijkste bendes zijn Mara Salvatrucha en Barrio 18, die onderling een bloedige territoriumstrijd uitvechten. Met een gemiddelde van één moord per uur is El Salvador een van de gevaarlijkste landen ter wereld. 31 juli - 3 augustus 2015. Mariëlle van Uitert

Marcel van den Bergh

Dagelijks Nieuws, serie. Een religieuze, Joodse groep van ongeveer honderd volgelingen van ‘seksrabbijn’ Eliezer Berland, krijgt in mei 2015 toestemming om in recreatiepark BreeBronne te verblijven, nadat de groep al enkele maanden door Nederland zwerft. Berland wacht in Nederland zijn beroepszaak tegen uitlevering aan Israël af; hij wordt daar beschuldigd van aanranding van vier vrouwelijke volgelingen en van het uitlokken van mishandeling. De rabbijn verdwijnt in juli 2015 om uitlevering te ontlopen. Maasbree, 21 en 22 mei 2015. Marcel van den Bergh

Kees van de Veen

Dagelijks Nieuws, enkel. Een vluchtelinge in het Drentse Vakantiepark Oranje, dat vanwege de vrolijk beschilderde Pipohuisjes ook bekend staat als het Pipodorp. Oranje, 3 september 2015. Kees van de Veen

Sanne Donders

Cultuur en Entertainment, serie. Een dag uit het leven van de Rotterdamse Eveline Ketterings (1965): theater- en filmmaker, performer en operazangeres. Rotterdam, 26 mei 2015. Sanne Donders

Dingena Mol

Cultuur en Entertainment, enkel. Suriname een alternatief Sinterklaasfeest met de nieuwe Sint, die rozen uitdeelt en zonder zwarte Pieten komt. Er worden nieuwe sinterklaasliedjes gezongen en er is een educatief programma. Amsterdam, 4 december 2015. Dingena Mol

Lynne Brouwer

Binnenland Documentair, serie. De fotograaf toont plekken waar men zich ongemakkelijk voelt: formele locaties met een grote emotionele drempel voor de bezoeker, of interieurs met een inherent negatieve maatschappelijke lading. Die plekken zijn onder andere een politiecel, gevangeniscel en afscheidsruimte, maar ook een mediation ruimte en publieke tribune zijn vastgelegd. Mei - november 2014 (openbaar gemaakt in 2015). Lynne Brouwer

Klaas Jan van der Weij

Sport, serie. Serie van de kleinsten die hun eerste schreden in uiteenlopende sporten zetten. Februari - oktober 2015. Klaas Jan van der Weij

Dean Mouhtaropoulos

Sport, enkel. De Servische tennisser Novak Djokovic in actie tegen de Braziliaan Thomaz Bellucci op de tweede dag van het BNP Paribas Masters tennistoernooi in Parijs. Hij wint de wedstrijd in twee sets. Parijs, 3 november 2015. Dean Mouhtaropoulos

Maikel Samuels

Buitenland Nieuws, enkel. Tientallen autobanden drijven in zee tussen het Griekse Molivos (Lesbos) en Turkije. Vluchtelingen gebruiken deze banden tijdens de oversteek per boot als reddingsboei en gooien deze na aankomst terug in zee. Lesbos (Griekenland), 20 oktober 2015. Maikel Samuels

Marieke van der Velden

Prijs voor vernieuwende fotojournalistiek. Fotograaf Marieke van der Velden en filmmaker Philip Brink nodigden Europese toeristen en Syrische vluchtelingen uit om met elkaar in gesprek te gaan op het Griekse eiland Lesbos. Zittend op een bankje in het park of uitkijkend over de zee spraken ze met elkaar over oorlog, vluchten, thuis, werk, auto’s en huisdieren.
 Het resultaat is een project bestaande uit fotografie, een documentaire en een website met fragmenten en achtergronden.
 Marieke van der Velden

Voor de Zilveren Camera – die dit jaar voor het eerst Canon Zilveren Camera heet - werden dit jaar door 592 deelnemers 12.493 foto’s ingestuurd in negen verschillende categorieën, waaronder twee nieuwe categorieën: buitenland documentair en dagelijks nieuws. Die laatste categorie biedt fotografen, die lokaal nieuws verslaan, de mogelijkheid om een prijs te winnen met een kleiner nieuwsonderwerp. Van de zeven genomineerde NRC-fotografen wonnen drie een eerste prijs. De winnaar van de Zilveren Camera en de winnaar van de Prijs voor de vernieuwende fotojournalistiek ontvangen een geldbedrag van 2.500 euro en van Canon een voucher van 2.500 euro.

De tentoonstelling Canon Zilveren Camera 2015 is t/m 28 februari in Museum Hilversum te zien. Na de openingstentoonstelling gaat de expositie op tournee door Nederland.