Vertrek SVB-topvrouw toch nog onverwacht

Nicoly Vermeulen verloor steun van staatssecretaris

Nicoly Vermeulen is ontslagen als directeur van de Sociale Verzekeringsbank. Foto Bart Maat / ANP

Ze dacht dat ze de oplossing was, maar ze bleek het probleem.

Dat is de kortste samenvatting van wat Nicoly Vermeulen, de bestuursvoorzitter van de Sociale Verzekeringsbank (SVB), de afgelopen weken overkwam.

Vlak voor Kerst reageerde ze in deze krant voor het eerst op alle problemen van de SVB in 2015 bij de uitvoering van het persoonsgebonden budget (pgb). Die waren er veel, maar langzaamaan leek er verbetering in te komen. Staatssecretaris Martin van Rijn (Zorg, PvdA), de politiek eindverantwoordelijke voor een ingrijpende hervormingsoperatie in de zorg voor ouderen en gehandicapten, moest vorig jaar een reeks taaie debatten voeren met een woedende Tweede Kamer.

„Het feit dat ik hier nog zit en het feit dat Van Rijn tien Kamerdebatten heeft overleefd, zegt tegelijk: wij zijn ook de oplossing”, blikte Vermeulen vlak voor Kerst terug.

De SP wacht nog op beantwoording van Kamervragen of die uitspraak was afgestemd met Van Rijn. Maar nu al is duidelijk dat die analyse niet wordt gedeeld door haar directe baas, Jetta Klijnsma, de staatssecretaris van Sociale Zaken (PvdA) waar de SVB als zelfstandig bestuursorgaan formeel onder valt.

Klijnsma loofde vrijdag in een brief aan de Tweede Kamer weliswaar de inzet van Nicoly Vermeulen sinds haar aantreden in 2010. Maar zei daarna: „Tegelijk moet ik constateren dat de SVB in dezelfde periode met zwaarwegende problemen is geconfronteerd. De organisatie van de SVB dient toegerust te worden op huidige en toekomstige uitdagingen. Een nieuwe fase vraagt om nieuw leiderschap. Dit inzicht heeft mij, in overleg met de voorzitter van de raad van bestuur doen besluiten, haar benoeming te beëindigen.”

Wat de directe aanleiding is voor het vertrek, schrijft Klijnsma niet in haar brief. De weerbarstige problemen met de persoonsgebonden budgetten resulteerden in schrijnende situaties voor hulpbehoevenden en in radeloze zorgverleners. Vanaf het moment dat de SVB de uitkering van budgetten ging verzorgen (1 januari 2015), ontstond er bureaucratische horror, maatschappelijke onrust en politieke commotie.

Daar bovenop kwamen een paar publicitaire missers, waarbij de schikking met een (inmiddels failliete) zorgondernemer uit Brabant het summum was. De SVB sprak met de ontevreden ondernemer af dat zij een positieve tweet zou sturen over de SVB. Anders gezegd, de rechthebbende kreeg van de overheid pas zijn geld als hij of zij eerst staatspropaganda bedreef. Klijnsma ontbood de leiding van de SVB en noemde de gang van zaken „niet acceptabel”.

Maar al die problemen waren in 2015. En de grootste chaos in de uitvoering was er negen maanden geleden. Niet nu.

Vermeulen erkende rond Kerst in NRC dat er nog steeds problemen zijn, dat de zaken zeker nog niet zijn opgelost. Vond Klijnsma een nieuw lijk in de kast? Dat ligt niet voor de hand, want dan had de staatssecretaris dat tegelijk met het toch nog onverwachte ontslag van de SVB-baas kunnen melden.

Het lijkt er meer op dat Klijnsma was uitgekeken op de bestuursvoorzitter van de SVB. Was dit een mooi rustig moment om Vermeulen alsnog te lozen zonder beticht te worden van het offeren omdat de bewindspersoon een probleem heeft? In Den Haag geldt Vermeulen niet als een indrukwekkend bestuurder, dat was al langer bekend. Er bestond vorig jaar eerder verbazing dat de SVB-baas ondanks alle chaos nog steeds in functie was. Nu is er de verwondering: waarom alsnog per direct dat ontslag?