Hij liet zijn fluitketel klinken als schepen op de Rijn

Of hij ergens spijt van had, vroeg Dezeen Magazine twee jaar geleden aan Richard Sapper. Ja, de Duitse industrieel ontwerper betreurde dat hij ooit het aanbod van Steve Jobs had afgeslagen om de designafdeling van Apple te leiden. Sapper: „De man die het is gaan doen [de Britse ontwerper Jonathan Ive, red.], verdient 30 miljoen dollar per jaar.”

Sapper, op oudejaarsdag op 83-jarige leeftijd overleden, behoort tot de belangrijkste naoorlogse ontwerpers. Hij ontwierp zowel keukenmachines en meubels, als computers en auto’s. Als weinig anderen wist hij technische innovatie en een tijdloze, op basisvormen gebaseerde vormgeving te combineren met een zekere poëzie en humor.

Klassiekers zijn de uitklapradio voor Brionvega (in gesloten toestand een kubus), de Tizio-bureaulamp voor Artemide (door een schommelmechanisme met contragewicht is de lichtbron bijzonder wendbaar) en de ThinkPad 700 C, een draagbare computer voor IBM, een vierkante box met midden op het keyboard een rode knop om de cursor mee te bewegen.

Sapper studeerde in München, werkte korte tijd bij Mercedes-Benz, maar verhuisde in 1958 naar Milaan, waar hij de rest van zijn leven heeft gewoond en gewerkt. Hij begon bij architect Gio Ponti en werkte ook korte tijd op de designafdeling van het warenhuis La Rinascente. Maar al snel zette hij samen met de Italiaanse ontwerper Marco Zanuso een eigen bureau op. In 1978 gingen beide ontwerpers zelfstandig verder.

Sapper heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan het commerciële succes van de Italiaanse designfabrikant Alessi. Vanaf eind jaren 70 kwam hij om de vijf jaar met een zeer goed verkopend product. Zijn bekendste Alessi-ontwerp is de waterketel met zingende fluit uit 1983.

Hij wilde een ketel maken die zowel het oog als het oor streelde. Dat lukte door op een elegante roestvrijstalen ketel een koperen fluit te bevestigen, die als het water kookt het geluid van de schepen op de Rijn voortbrengt. Twee stemvorkjes in de fluit produceren een E en een C.

Naar de stemvorken is lang gezocht. Uiteindelijk ontdekte een van Sappers zussen een ambachtsman in het Zwarte Woud die ze kon maken. Het schijnt nog veel overredingskracht te hebben gekost hem bereid te vinden de vorken te leveren.

Bij de Britse uitgeverij Phaidon verschijnt in juni een monografie over Sapper.