Keniaans leger verstrikt in Somalisch wespennest van clans

Vorige week werden Keniaanse militairen aangevallen, gisteren vielen doden in Mogadishu

Een lijk wordt weggedragen van een strand in Mogadishu, waar gisteren zeker twintig mensen omkwamen Foto Mohamed Abdiwahab/AFP

Het Somalische terreurgroep Al-Shabaab heeft donderdagnacht terreuraanvallen uitgevoerd op strandrestaurants bij Mogadishu, waarbij twintig doden vielen. Het is de tweede grote aanslag binnen een week waarbij de groep gebruikt maakte van met bommen volgepropte voertuigen. Bij de aanslag in Mogadishu werden twee met bommen volgeladen auto’s tot ontploffing gebracht. Bij de aanval op Keniaanse vredestroepen vorige week veroorzaakten drie bomvolle gewapende voertuigen een gigantische ontploffing.

Die aanslag, waarbij vermoedelijk meer dan honderd Kenianen omkwamen, betekent een grote tegenslag in de buitenlandse pogingen Somalië te stabiliseren. „Waarom moeten we Somaliërs bevrijden als zij helemaal niet bevrijd willen worden?” vroeg een onthutste commentator in Kenia zich na die aanslag af. Dat wantrouwen ontstond omdat de bewoners noch het leger van Somalië een vinger uitstaken om de door Al-Shabaab belegerde Keniaanse soldaten te helpen. Sterker: er zijn aanwijzingen dat de plaatselijke bewoners Al-Shabaab een handje hielpen.

Wisten bewoners van de aanval?

De 4.000 Keniaanse soldaten zijn sinds 2011 in Somalië om de bevolking te bevrijden van Al-Shabaab. Dat doen ze als onderdeel van de vredesmacht AMISOM van de Afrikaanse Unie, samen met 18.000 soldaten uit ondermeer Oeganda, Burundi en Ethiopië. In de praktijk blijken de interventiemachten er ieder een eigen agenda op na te houden. Ze zijn ze verstrikt geraakt in het wespennest van clans en subclans. Dat heeft bijgedragen aan de pijnlijke Keniaanse nederlaag vorige week.

De Keniaanse soldaten waren gelegerd in El-Ade, een Somalisch dorp 100 kilometer van de Keniaanse grens. Naast hun kamp lag een basis van hun bondgenoten, het zwakke Somalische leger. Enkele uren vóór de aanval op het Keniaanse kamp bleek het Somalische kamp verlaten en waren de bewoners van El-Ade vertrokken. In Kenia wordt nu de vraag gesteld of zij wel wisten van de aanstaande aanval.

De Keniaanse overheid zwijgt over het aantal slachtoffers. Volgens een bron binnen de veiligheiddienst werden de commandant van het kamp en andere soldaten gevangengenomen door Al-Shabaab, en ging de terreurgroep er met veel zwaar materieel vandoor.

Bufferzone

Kenia heeft een bufferzone in Zuid-Somalië gevestigd. Het deed dat in samenwerking met een krijgsheer van de Ogaden-clan. Dit tot ergernis van de Marehan-clan, waarvan de inwoners van El-Ade afstammen. En tot ergernis van de Ethiopische soldaten in AMISOM, die ook een bufferzone stichtten langs hun grens maar juist goede relaties onderhouden met de Marehan-clan. De zwakke Somalische regering in de hoofdstad Mogadishu wantrouwt de Keniaanse motieven om een bufferzone op te zetten en het Somalische parlement vroeg de Kenianen op te stappen.

Volgens Keniaanse media onderzoekt de legerleiding of IS betrokken was bij de aanval. Al-Shabaab beloofde in 2011 „gehoorzaamheid” aan Al-Qaeda.

Onlangs onthulde de Keniaanse hoofdcommissaris van de politie, Jospeh Boinnet, dat Al-Shabaab uiteen is gevallen in een pro-Al-Qaeda en pro-IS factie. Al-Shabaab heeft een aparte strijdgroep in Kenia. Die zou nu onder de paraplu van IS opereren en met de nieuwe tactiek van zware autobommen de goed georganiseerde aanval vrijdag hebben uitgevoerd.