Medisch onderzoek moet ‘opener’ vinden bladen

Alle meetgegevens van medische experimenten met mensen moeten in de toekomst vrij beschikbaar zijn voor andere onderzoekers. Dat is „een ethische verplichting” van onderzoekers tegenover hun proefpersonen, vinden de hoofdredacties van de belangrijkste medisch-wetenschappelijke tijdschriften, verenigd in de ICMJE, de International Committee of Medical Journal Editors.

De ICMJE heeft deze eeuw al veel invloed gehad op het medisch-wetenschappelijk onderzoek. In 2001 weigerden de belangrijkste tijdschriften voortaan artikelen te publiceren als de financiering niet duidelijk was. Later besloot ICMJE alleen over onderzoek met mensen te publiceren als het protocol al vóór het begin van de studie was gepubliceerd. Dat moet voorkomen dat onderzoeksdoelen achteraf werden aangepast.

De beschikbaarheid van de (geanonimiseerde) ruwe onderzoeksdata is een heet hangijzer. Bij medicijnonderzoek, bijna altijd betaald door een farmaceutische industrie, blijven de gegevens vaak geheim, waardoor snelle replicatie onmogelijk is.

Iedereen kan tot 18 april commentaar leveren op het plan. Als onderzoekers hun gegevens niet binnen zes maanden na publicatie openbaar maken kunnen tijdschriften een expression of concern publiceren, of het artikel zelfs schrappen. ICMJE vindt wel dat de oorspronkelijke dataverzamelaars meer eer verdienen dan alleen een simpele literatuurverwijzing.