‘Kinderopvang voor alle peuters’

In een baanbrekend advies pleit de Sociaal-Economische Raad voor gratis basisopvang voor alle 2 tot 4-jarigen.

Alle ouders van kinderen van 2 en 3 jaar oud in Nederland moeten recht krijgen op 16 uur kinderopvang per week. Dat adviseert de Sociaal-Economische Raad (SER), het adviesorgaan voor het kabinet dat bestaat uit werkgevers, werknemers en onafhankelijke kroonleden.

De vrijwillige kinderopvang is ook bedoeld voor ouders zonder werk. Op termijn zouden alle kinderen van 0 tot 4 jaar oud toegang moeten krijgen tot kinderopvang, peuterspeelzalen en voorschoolse educatie.

Het kabinet vroeg de SER vorig jaar hoe het kinderopvangstelsel ouders zo goed mogelijk kan ondersteunen bij hun werk en kinderen bij een brede ontwikkeling. Met name ook ouders uit lagere inkomensgroepen die er minder gebruik van maken.

Nu hebben alleen werkende ouders nog recht op kinderopvangtoeslag, die afhankelijk is van de hoogte van het inkomen, het aantal kinderen en de soort opvang. De SER adviseert een vrijwillige ‘basisopvang’ voor alle 2 tot 4-jarigen, met een inkomensafhankelijke eigen bijdrage van ouders. De kosten van dit voorstel variëren van 176 tot 231 miljoen euro.

Voor kinderen met een taal- of leerachterstand pleit de SER voor extra stimuleringsprogramma’s, ook van 16 uur per week. De kosten worden geraamd op 169 miljoen euro.

De financiering is niet uitgewerkt en is een vraagstuk voor de politiek. Het kabinet moet toewerken naar „een stabiel en betaalbaar systeem (...) dat het jojobeleid van de afgelopen jaren tegengaat”, staat in het SER-advies. Als de opvang zich meer op ontwikkeling gaat richten, is het logisch dat de overheid meer gaat betalen, zegt de raad. Het kabinet zou de „in internationaal opzicht relatief hoge werkgeversbijdrage” moeten heroverwegen. Ook ouders zullen moeten blijven meebetalen, maar de opvang moet wel betaalbaar zijn.

De SER wil met het plan de versnippering in het aanbod van kinderopvang tegengaan, de samenwerking tussen de kinderopvang en de basisschool bevorderen en de ontwikkeling van kinderen stimuleren.

Gjalt Jellesma, voorzitter van belangenvereniging BOinK voor ouders in de kinderopvang, noemt het „een doorbraak” dat werkgevers hebben ingestemd. „Linksom of rechtsom zal het tot een lastenverzwaring voor hen leiden”, zegt hij. „En omdat werkgevers het belang van kinderopvang op zeer jonge leeftijd erkennen. De belangrijkste leeftijd is niet vier tot twaalf, maar twee tot vier. Ontwikkeling gaat via spelen, niet door leren.”

Tweede Kamerlid Steven van Weyenberg van D66, die in een motie om de adviesaanvraag verzocht, spreekt van een „ambitieus voorstel”.