Heel Europa kijkt nu naar premier Rutte

Rutte zegde toe de instroom van vluchtelingen binnen zes tot acht weken te beperken. „We werken hard met Duitsland en Turkije.” 

Een kind warmt zich te midden van andere vluchtelingen aan een vuur in het dorp Idomeni in het noorden van Griekenland, dicht bij de grens met Macedonië. foto Thanassis Stavrakis/AP

Tweede Kamerlid Mona Keijzer (CDA) heeft de data alvast in haar agenda gezet. Binnen zes tot acht weken, zo bezwoer premier Mark Rutte woensdag in het Europees Parlement, moet de instroom van vluchtelingen in Europa drastisch gedaald zijn. Zo niet, „dan moeten we nadenken over een ‘plan B’.”

Een ambitieuze uitspraak, aangezien de vluchtelingenaanpak in de EU tot nu toe vooral wordt gekenmerkt door onderling wantrouwen, niet-nagekomen afspraken en lidstaten die zelfstandig grenscontroles en asielquota instellen. Zes tot acht weken is, zeker in Europa, een bijzonder korte termijn om iets voor elkaar te krijgen. „Politiek gezien is dat in feite morgen”, zei Keijzer donderdag in de Tweede Kamer. 

Toch was het een strategische zet van Rutte om de urgentie op te voeren. Heel Europa kijkt naar hem, nu Nederland dit halfjaar EU-voorzitter is. De hoop is dat Nederland een doorbraak forceert in het vluchtelingenvraagstuk. Mede omdat na juni Slowakije aan de beurt is, een van de felste tegenstanders van de herverdeling van vluchtelingen. Ook is haast geboden omdat het aantal bootvluchtelingen in het voorjaar vaak stijgt – als de weersomstandigheden op de Middellandse Zee zich verbeteren. 

Om de instroom te laten dalen, richt Europa zich tot Turkije, dat mensen zou moeten tegenhouden. „We werken hard met onder meer Duitsland en Turkije om van de Turkse deal die we in november hebben gesloten een succes te maken”, zei Rutte donderdag in Davos. „Dat is de meest logische manier waarop we dit kunnen oplossen.”

Wij houden ons aan deze afspraken, zei de Turkse minister voor EU-zaken Volkan Bozkir woensdag, maar dan moet de EU ook de afspraak nakomen om 3 miljard euro steun te geven. Daarover wordt in Europa nog gediscussieerd.

Tweede Kamerlid Mona Keijzer (CDA) heeft de data alvast in haar agenda gezet. Binnen zes tot acht weken, zo bezwoer premier Mark Rutte woensdag in het Europees Parlement, moet de instroom van vluchtelingen in Europa drastisch gedaald zijn. Zo niet, „dan moeten we nadenken over een ‘plan B’.”

Een ambitieuze uitspraak, aangezien de vluchtelingenaanpak in de EU tot nu toe vooral wordt gekenmerkt door onderling wantrouwen, niet-nagekomen afspraken en lidstaten die zelfstandig grenscontroles en asielquota instellen. Zes tot acht weken is, zeker in Europa, een bijzonder korte termijn om iets voor elkaar te krijgen. „Politiek gezien is dat in feite morgen”, zei Keijzer donderdag in de Tweede Kamer.

Toch was het een strategische zet van Rutte om de urgentie op te voeren. Heel Europa kijkt naar hem, nu Nederland dit halfjaar EU-voorzitter is. De hoop is dat Nederland een doorbraak forceert in het vluchtelingenvraagstuk. Mede omdat na juni Slowakije aan de beurt is, een van de felste tegenstanders van de herverdeling van vluchtelingen. Ook is haast geboden omdat het aantal bootvluchtelingen in het voorjaar vaak stijgt – als de weersomstandigheden op de Middellandse Zee zich verbeteren.

Om de instroom te laten dalen, richt Europa zich tot Turkije, dat mensen zou moeten tegenhouden. „We werken hard met onder meer Duitsland en Turkije om van de Turkse deal die we in november hebben gesloten een succes te maken”, zei Rutte donderdag in Davos. „Dat is de meest logische manier waarop we dit kunnen oplossen.”

Wij houden ons aan deze afspraken, zei de Turkse minister voor EU-zaken Volkan Bozkir woensdag, maar dan moet de EU ook de afspraak nakomen om 3 miljard euro steun te geven. Daarover wordt in Europa nog gediscussieerd.

Ik wil niet weer zo’n hoge instroom als vorig jaar

VVD-Kamerlid Malik Azmani

Toen staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Asiel, VVD) donderdag in de Kamer gevraagd werd naar ‘plan B’ zei hij dat we eigenlijk moeten spreken over ‘plan D’. „De medewerking van Turkije is plan A, B en C.”

Over ‘plan D’ werd hij niet concreet. Het ligt voor de hand te denken aan ‘mini-Schengen’. Eerder lekte uit dat Nederland met gelijkgestemde buurlanden praat over het optrekken van een nieuwe grens binnen het bestaande vrijreizengebied van 26 landen.

Maar eerst probeert Europa een systeem van herverdeling op gang te brengen. De ‘hotspots’ in Griekenland, waarvandaan de spreiding moet gebeuren, zijn nog amper functioneel. En lidstaten nemen nog maar mondjesmaat vluchtelingen over. Vluchtelingen zelf blijven elke registratie in Zuid-Europa ontwijken. Ze lopen liever zelf naar Duitsland of Zweden. Waardoor steeds meer landen grenscontroles invoeren. Oostenrijk kondigt zelfs een quotum aan.

Alle lidstaten snakken naar een dalende instroom. Een woordvoerder van de Duitse bondskanselier Angela Merkel zei woensdag dat het aantal asielzoekers komend jaar „significant” moet dalen. Zonder in te gaan op de consequenties als dat niet gebeurt.

In Nederland is de haast groot. Uiterlijk volgend jaar maart zijn er Tweede Kamerverkiezingen en regeringspartij VVD voelt de hete adem van de PVV in zijn nek. „Ik wil in ieder geval niet weer zo’n hoge instroom als vorig jaar”, zegt VVD-Kamerlid Malik Azmani. „Nu moeten afspraken in Europa nagekomen worden.”

Volgens Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma (D66) moet Nederland eerst naar zichzelf kijken. Voor de zesduizend vluchtelingen die Nederland moet herplaatsen uit Griekenland en Italië, zijn nog maar honderd plekken aangeboden. „Als niemand het goede voorbeeld geeft is de crisis straks nog groter.”

Toen staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Asiel, VVD) donderdag in de Kamer gevraagd werd naar ‘plan B’ zei hij dat we eigenlijk moeten spreken over ‘plan D’. „De medewerking van Turkije is plan A, B en C.”

Over ‘plan D’ werd hij niet concreet. Het ligt voor de hand te denken aan ‘mini-Schengen’. Eerder lekte uit dat Nederland met gelijkgestemde buurlanden praat over het optrekken van een nieuwe grens binnen het bestaande vrijreizengebied van 26 landen.

Maar eerst probeert Europa een systeem van herverdeling op gang te brengen. De ‘hotspots’ in Griekenland, waarvandaan de spreiding moet gebeuren, zijn nog amper functioneel. En lidstaten nemen nog maar mondjesmaat vluchtelingen over. Vluchtelingen zelf blijven elke registratie in Zuid-Europa ontwijken. Ze lopen liever zelf naar Duitsland of Zweden. Waardoor steeds meer landen grenscontroles invoeren. Oostenrijk kondigt zelfs een quotum aan.

Alle lidstaten snakken naar een dalende instroom. Een woordvoerder van de Duitse bondskanselier Angela Merkel zei woensdag dat het aantal asielzoekers komend jaar „significant” moet dalen. Zonder in te gaan op de consequenties als dat niet gebeurt.

In Nederland is de haast groot. Uiterlijk volgend jaar maart zijn er Tweede Kamerverkiezingen en regeringspartij VVD voelt de hete adem van de PVV in zijn nek. „Ik wil in ieder geval niet weer zo’n hoge instroom als vorig jaar”, zegt VVD-Kamerlid Malik Azmani. „Nu moeten afspraken in Europa nagekomen worden.”

Volgens Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma (D66) moet Nederland eerst naar zichzelf kijken. Voor de zesduizend vluchtelingen die Nederland moet herplaatsen uit Griekenland en Italië, zijn nog maar honderd plekken aangeboden. „Als niemand het goede voorbeeld geeft is de crisis straks nog groter.”