Gids voor de filmjungle

Moeite met het kiezen uit bijna 500 films op het IFFR? Cathelijne Beijn stelde een programma voor zeven Rotterdamse types samen. Bent u een Ahmed, een Inez, een Gio, een Joke of toch een Wim?

Giovanni van Bronckhorst – sport, mannenfilms

De Belgische filmmaker Guillaume Senez levert met Keeper een prachtig verhaal af over de worsteling van een talenvolle voetballer. De vijftienjarige Maxime staat voor een dilemma als hij moet kiezen tussen een voetbalcarrière of een kind opvoeden met zijn piepjonge vriendin Mélanie. Terwijl scouts aan zijn deur rammelen, dringt Mélanies moeder aan op een abortus.

IFFR vertoont twee afleveringen van de bloedspannende Deense serie Norskov, van de makers van ‘Millenium’ en ‘The Bridge’. De gloednieuwe Scandi-serie speelt zich af in een ruig havenstadje, de geboorteplaats van politieman Tom Noack die na 20 jaar terugkomt om orde op zaken te stellen.

Een typische mannenfilm is Chevalier, van de Griekse filmmaakster Athina Rachel Tsangari. Een groep vrienden bedenkt, tijdens een oponthoud op zee door motorpech, het spel Chevalier. Met als hoofdprijs een ring voor de man die ‘Het Beste Is In Alles’. Ze houden de score bij van van alles, bijvoorbeeld ‘wie zet het snelst een Ikea-kastje in elkaar’ en ‘de grootste ochtenderectie’. Ook mannenfilms zijn Ben Wheatley’s High Rise met grote namen als Jeremy Irons en Sienna Miller en Demolition met Jake Gyllenhaal.

Joke Bruijs – vrouwenfilms, jazz, feel good

Bij Joke Bruijs – de moeder van Rotterdam die immer goed gekapt heupwiegend op een jazzplaatje in de soep roert – hoort The Jazz Loft According to W. Eugene Smith. De film is onderdeel van het gratis IFFR-programmaonderdeel Scopitone: acht muziekdocumentaires in de kleine zaal van de Rotterdamse Schouwburg. De wereldberoemde LIFE/Magnum-fotograaf W. Eugene Smith maakte in een smerig gebouw in Manhattan duizenden uren geluidsopnames en foto’s van alle jazzmuzikanten die er tussen 1957 en 1965 kwamen spelen. Ook Salvador Dali scharrelde er rond, tussen de jammende en drugsgebruikende beboppers, en Thelonious Monk repeteerde er voor zijn beroemde album The Thelonious Monk Orchestra at Town Hall (1959). Voor elke jazz-fan een berg archiefmateriaal om je vingers bij af te likken.

Wie een sucker is voor bijzondere liefdesverhalen mag Harold and Lillian: A Hollywood Love Story niet missen. De documentaire vertelt over het bijzondere leven van Harold en Lillian Michelson, wiens huwelijk samenviel met hun zestigjarige carrière in de filmstudio’s van Hollywood. Harold tekende storyboards, en Lillian was film researcher. Samen zijn ze verantwoordelijk voor tientallen onvergetelijke scènes uit de filmgeschiedenis, zonder de verdiende credits.

Inez Weski – crimi, rauw en schokkend

Zo zwart als de eyeliner van Inez Weski is D’Ardennen, van de Belgische filmmaker Robin Pront. De pers was laaiend enthousiast over Pronts debuut en spreekt over een vanzelfsprekende opvolger van het rauwe Rundskop, uit 2011. De Belgen blijken goed in criminele verhalen vol onsympathieke, obscure karakters. Deze ‘Belgique Noir’ vertelt het verhaal van Kenneth, die na een lange gevangenisstraf weer vrij komt. Bij thuiskomst staan de broers Kenneth en Dave plotseling tegenover elkaar. De grijze wolken en de troosteloze stadjes uit de Ardennen worden genadeloos in beeld gebracht.

Ook de film van regisseur Pablo Trapero gaat over criminelen, maar dan in Argentinië. El Clan is het waargebeurde, schokkende verhaal van de familie Puccio die begin jaren tachtig buurtgenoten in Buenos Aires kidnapten, om ze na het cashen van losgeld alsnog te vermoorden. Op het eerste gezicht lijken de familieleden keurige, stoepvegende winkeliers, maar ondertussen verbergen ze doodsbange slachtoffers in hun kelder.

In Italië legt regisseur Stefano Sollima in Suburra de praktijken bloot van de maffia in een voorstad van Rome. Alle clichés van doorgesnoven, schietgrage en rondneukende maffiabazen komen aan bod. Ook het Vaticaan wordt niet gespaard.

Wim Pijbes – kunst, kunst en nog eens kunst

IFFR loves art. Zo is er tijdens het festival in het Shellgebouw een tentoonstelling met werk van gerenommeerde filmmakers als Apichatpong en Fiona Tan en is er een reeks films over kunst. In Francofonia neemt regisseur Aleksander Sokoerov je mee in een detective-essay over de geschiedenis van het Louvre en vraagt zich af van wie kunst nou eigenlijk is. Een prikkelende, geestige sleutelfilm van IFFR’s Critics’ Choice-programma, met inleidend video-essay van filmjournalisten Jan Pieter Ekker en Dana Linssen.

In het letterlijk verknipte Sixty Six werkte collagekunstenaar Lewis Klahr tussen 2002 en 2015 aan twaalf geknipte en geplakte verhalen, samengesteld uit personages uit fotoromans, stripboeken en reclamefoto’s van moderne architectuur uit het Los Angeles van de jaren zestig. Onmisbaar voor liefhebbers van het meer experimentele werk.

De documentaire Original Copy brengt een ode aan een groep kunstschilders die filmposters maken voor een kleine buurtbioscoop in Mumbai. Een ontroerend en geestig portret van harde werkers in het decor van een oude cinema. De boos geboren schilder Sheikh Rehman zwaait de scepter over een team dat wekelijks met de hand metershoge billboards maakt van helden, schurken, heldinnen, brandende helikopters en knallende pistolen.

Ahmed Aboutaleb – politiek en controversieel

Vele revoluties razen momenteel door de Arabische wereld; van het afzetten van dictatoriale regimes tot het afschudden van verstikkende tradities. IFFR toont een aantal films waarin Arabische vrouwen de hoofdrol spelen. In Paradise leert de jonge docente Hanieh jonge meisjes de regels waaraan ze moeten voldoen in de patriarchale Iraanse maatschappij. Hanieh wil zich ontplooien en plezier hebben met jongens en make-up, maar ze moet buigen voor traditie en het gezag van de oudere leraren. Met bijna claustrofobische shots maakte cameraman Payam Sadeghi een intieme, maar ook verstikkende karakterstudie.

Ook in het controversiële Much Loved proberen vrouwen te ontkomen aan de mannenmaatschappij. Drie vriendinnen zijn prostituee in Marrakech, en worden dik betaald door steenrijke Europeanen en Arabieren. Daarmee onderhouden ze hun families, maar toch worden de vrouwen door hen uitgekotst. De film werd in Marokko verboden.

Uit het programma IFFR Live , waarbij vijf films in Rotterdam en tegelijkertijd in andere Europese bioscopen worden vertoond, komt As I Open My Eyes, de indrukwekkende debuutfilm van Leyla Bouzids. Haar verhaal over de rebelse tiener Farah is een verwijzing naar de Arabische Lente.

Frédérique Spigt – gay, muziek, plant & dier

Achter de wilde haren van Fré Spigt schuilt een meisje dat het liefst haar kaplaarzen in een sloot zet, op zoek naar bijzondere dieren. Maffe beesten te over in Men & Chicken, waarin filmmaker Anders Thomas Jensen opnieuw samenwerkte met de Deense superster Mads Mikkelsen. Mikkelsen speelt samen met David Dencik twee broers die op het eiland Ork op zoek gaan naar hun biologische vader. Als de mannen nog andere familieleden vinden en bij hen intrekken in een vervallen villa vol kippen, schapen en een stier, raken ze verstrikt in een absurd en goed bewaard familiegeheim.

In het IFFR-themaprogramma ‘ID’ belichten een aantal films de vervagende scheidslijn tussen gender en seksualiteit. Het tweede seizoen van de serie Transparent draait, waarin acteur Jeffrey Tambor op latere leeftijd als transseksueel uit de kast komt. Ook is er magisch-realistisch sprookje Girls Lost, over vriendinnen die door een bijzonder nectar tot jongens transformeren.

Muzikant Laurie Anderson maakte Heart of a Dog over haar geliefde hond Lolabelle, die in 2011 overleed. Niet veel later stierven ook haar moeder en haar vriend, The Velvet Underground-voorman Lou Reed. Anderson zette haar rouwproces om in film, begeleid door zelf gecomponeerde vioolstukken.

Arno Coenen & Iris Roskam – out of the box

Liefhebbers van het werk van Coenen en Roskam (makers van het kleurrijke kunst-dak van de Rotterdamse Markthal) durven te experimenteren en hebben horror, seks, B-films en absurditeit hoog op hun wish list. De Britse regisseur Steve Oram (maker van filmfestivalhit ‘Sightseers’ in 2012) creëerde met zijn compleet gestoorde film ‘Aaaaaaaah!’ een wereld waarin mensen hun dierlijke impulsen niet meer onderdrukken. In een huis in Londense buitenwijk eet iedereen met zijn handen en wordt er met het avondeten gesmeten, vergrijpen bewoners zich schaamteloos aan elkaar en gooien alfamannetjes computerspellen door de kamer als ze ruzie hebben met hun vrouw. De film heeft geen verstaanbare dialoog: onsamenhangend apengekreun was alles wat Oram van de acteurs verwachtte. Britse absurditeit, met een kleine rol voor Mighty Boosh-komieken en culthelden Julian Barratt en Noel Fielding.

Van mensapen naar de zombiefilm Bone Tomahawk, met Kurt Russell in de hoofdrol. Het decor: het rustige stadje Bright Hope waar een sheriff en een paar snobistische cowboys elkaar behoorlijk in de weg zitten. Als het dorp wordt opgeschrikt door een ontvoering en een afschuwelijke moord, verandert de film in een zombie-western vol rondvliegende ledematen.