Dit keer gaat de technologie ons leven echt drastisch veranderen

Vijf dagen lang vergaderen belangrijke politici en topmanagers in Davos over wereldproblemen. Dag 2: vooruitblikken op verandering.

Dit is Hubo, een robot die woensdag gepresenteerd werd op het World Economic Forum. Foto Ruben Sprich/Reuters

Is ‘Davos’ dit keer anders dan voorgaande jaren? Zijn de verwachte technologische veranderingen heftiger, zijn de zorgen groter? Opvallend veel deelnemers aan de jaarlijkse vergadering van het World Economic Forum zeggen van wel.

„Ik denk dat het nu echt anders is, vanwege de snelheid waarmee de vierde industriële revolutie zich over de wereld verspreidt”, zegt Satya Nadella, bestuursvoorzitter van technologiebedrijf Microsoft tegen NRC. Ook WEF-voorzitter Klaus Schwab denkt dat:

Op 2016 zullen historici terugkijken als het jaar waarin allerlei technologische ontwikkelingen definitief in een exponentiële versnelling raakten.

Zelfs de Amerikaanse vicepresident Joe Biden zei woensdag in een speech dat hij denkt dat er iets totaal nieuws aan de hand is.

 

Wat er nu anders is dan alle voorgaande jaren?

Vooral kunstmatige intelligentie (KI).

In een discussie met onder meer de baas van Baidu, zeg maar het Chinese Google, zeggen twee hoogleraren in KI van de Amerikaanse universiteiten Berkeley en Carnegie Mellon meermaals dat ze verrast zijn door de snelheid waarmee de technologie de laatste maanden vooruitgaat. En bezorgd, vooral over zogeheten ‘brede’ KI, die uit zichzelf beter wordt en gebruikt kan worden voor allerlei verschillende taken: van het leren spelen van spelletjes tot het besturen van een auto. „Van sommige KI-technologieën weten hun makers niet eens precies hoe ze werken, terwijl ze soms al wel bovenmenselijke capaciteiten hebben.”

De hoogleraren denken dat de rekenkracht van superslimme computers kan bijdragen aan het oplossen van enorme uitdagingen zoals het klimaatprobleem of het ontdekken van nieuwe medicijnen. Maar als computers slimmer worden dan mensen kunnen ze ook veel mensen werkloos maken of zich zelfs fysiek tegen ons keren, zeggen ze. Een robotoorlog is in Davos in meerdere paneldiscussies onderwerp van gesprek.

NRC-redacteur Wouter van Noort twittert vanuit Davos:

Nou hebben mensen vaker de neiging om te denken dat veranderingen die ze zelf meemaken heftiger zijn dan alle voorgaande. Chronocentrisme heet dat: vaak is dat een denkfout. En in Davos gaat het altijd over the next big thing. Een beetje zwaar aanzetten kan in het belang zijn van sommige aanwezigen. Niet voor niets zegt Financial Times-columnist Martin Wolf dat technologiebedrijven de impact van hun uitvindingen vaak overdrijven. Hij denkt dat deze golf van vernieuwing niet per se anders is dan veel voorgaande.

Maar hij vindt hier niet veel bijval. Hoor Nadella, van Microsoft: „De technologische verandering gaat nu absoluut sneller. En de grote vragen moeten dus ook sneller beantwoord worden. Zoals de vraag hoe de potentieel enorme winsten worden verdeeld: geografisch, sociaal? KI kan heel veel opleveren, maar ook zorgen voor een kloof tussen mensen. Om dat op te lossen moeten overheden en bedrijven wel hun verantwoordelijkheid nemen.”

Er zijn in Davos bloedserieuze paneldiscussies over een toekomst zonder werk – wanneer KI dat uit handen heeft genomen: wat gaan mensen dan dóén? En over de vraag wat er gebeurt als we massaal ouder dan 150 jaar gaan worden dankzij nieuwe technologieën. Hoogleraar Stuart Russell van Berkeley denkt zelfs dat we binnen tien jaar gaan experimenteren met chips die met behulp van KI het kortetermijngeheugen kunnen versterken: door een chip in je brein krijg je dan een beter geheugen. „Moet je je voorstellen!”

Onder de toehoorders zijn wereldleiders en topondernemers, die zich dit dus inmiddels voorstellen. En mochten deze voorspellingen uitkomen, dan is het deze keer misschien écht anders dan anders.