Verdwijntruc van acteur in een champagnefles

De theaterdirecteur is een malafide uitbater. Hij dwingt goede acteurs tot slecht spel ten faveure van uitverkochte zalen. Maar wat blijft er over van de integriteit van de kunstenaar? Umsonst! (1857) heet de verrukkelijke zedenschets van Johann Nestroy (1801-1862). In de versie van‘t Barre Land en Com. Marius, Voor niks Umsonst, beschouwen acteur Arthur (Vincent van den Berg) en zijn secondant Pitzl (Kris Van Trier) zichzelf als artistieke geniën, hopeloos vastgeraakt in het provinciale theaterleven. Van den Berg zet geweldig in: hij memoreert de verdwijntruc van een acteur in een champagnefles. Met deze jaloersmakende trucage als inzet ontspint zich een farce vol liefdesverwikkelingen, verkleedpartijen en vileine terzijdes over kunst.

Zoals Nestroy een klucht schrijft, is meer dan verleidelijk. Maar de juiste balans vinden tussen Schmiere en ernst lukt niet aldoor. De groep spelers praat door elkaar, persifleert en parodieert, verhaspelt rollen en gekscheert met taal. Geleidelijk verdwijnt zo het zicht op het ingenieuze theaterspel dat Nestroy uitbuit, en dat is jammer. De uitstekende spelers zijn te begerig de harlekinades uit te buiten. Daardoor raakt de kern, de plek van de kunstenaar in de samenleving, op de achtergrond.