Poetin keurde waarschijnlijk moord op Litvinenko goed

Een Brits onderzoeksrapport oordeelt dat Rusland opdracht gaf voor de moord op de voormalige KGB-agent.

De vergiftigde ex-KGB agent Aleksander Litvinenko. Foto Natasja Weitsz/Getty

De Russische president Vladimir Poetin heeft waarschijnlijk persoonlijk goedkeuring gegeven om de voormalige KGB-agent Aleksander Litvinenko te vermoorden. Dat concludeert een Britse onderzoeksrechter, wiens rapport naar de dood van Litvinenko donderdagochtend openbaar werd gemaakt.

Volgens de onderzoeksrechter Robert Owen heeft Rusland opdracht gegeven Litvinenko te vermoorden. In het rapport staat dat Poetin vermoedelijk daarbij betrokken was omdat er persoonlijke vijandigheid was tussen de Russische president en Litvinenko. De oud-spion gold als een van de grootste criticasters van Poetin en zijn beleid. Ook de Russische regering zou een sterk motief hebben gehad om Litvinenko te doden; hij werd volgens Owen gezien als “een verrader van de FSB (de opvolger van de KGB, red.)”.

Luke Harding, een journalist van The Guardian die het rapport voor publicatie mocht inkijken, schrijft op Twitter dat het rapport zich baseert op geheime informatie van de Britste veiligheidsdienst MI6:

Twitter avatar lukeharding1968 Luke Harding My take: Owen’s report much stronger than we expected. His conclusion – that President Putin “probably approved” Litvinenko – based on…
Twitter avatar lukeharding1968 Luke Harding … secret evidence from British government agencies, including Litvinenko’s old employer MI6

Volgens Ruslandcorrespondent Steven Derix was de kans groot dat de Russische overheid bij de moord betrokken zou zijn:

“Dat komt door het moordwapen. De radioactieve stof Polonium-210 is een zeldzaam, duur en gevaarlijk isotoop dat volgens Britse experts alleen in een fabriek in Rusland wordt gemaakt.”

Litvinenko werd in 2006 in Londen vergiftigd doordat hij groene thee dronk met daarin de radioactieve stof Polonium-210. Op zijn sterfbed beschuldigde hij al de Russische president ervan betrokken te zijn bij zijn dood. Het onderzoek van de Britten richtte zich op de vraag wie de opdracht had gegeven op de moord.

Daders waren al bekend

Rusland heeft altijd ontkend betrokken te zijn bij de moord. Het land weigert de twee daders, oud-KGB’er Andrej Loegovoj en diens zakenpartner Dmitri Kovtoen, uit te leveren. Over hun rol in de zaak bestaat echter weinig twijfel. Het rapport concludeert dat de twee mannen de Polonium-210 in de theepot stopten waaruit Litvinenko een kopje dronk. Daarbij werden ze aangestuurd door de Russische geheime dienst FSB, hoogstwaarschijnlijk in opdracht van de toenmalige chef Nikolai Patrushev.

Moskou heeft in een reactie op het rapport laten weten dat het de uitkomst van het rapport “niet accepteert” omdat delen van het onderzoek geheim zijn gehouden. De Russen voorspellen dat het rapport “serieuze consequenties” heeft voor de onderlinge relaties tussen Groot-Brittannië en Rusland.

Wat gaan de Britten doen?

De vraag is nu wat Groot-Brittannië gaat doen met de conclusies van het rapport. De weduwe van Litvinenko, Marina, heeft de Britse regering opgeroepen reisbeperkingen in te stellen en Russische financiële activa te bevriezen. Correspondent Derix verwacht dat er vooralsnog weinig zal veranderen:

“Er ligt al een groot sanctiepakket van Europa en de Verenigde Staten tegen Rusland. Daardoor is Groot-Brittannië beperkt in zijn mogelijkheden. Maar tegelijkertijd liggen de verhoudingen al op een nulpunt en kunnen de Britten wel hele nare dingen ondernemen tegen Rusland. Er vloeit veel Russisch geld door Londen, dus financieel kunnen ze geraakt worden.”

Een woordvoerder van de Britse premier Cameron heeft laten weten dat de conclusies van het rapport “diep verontrustend” zijn en dat de regering zijn opties overweegt. De Britse minister van Binnenlandse Zaken heeft laten weten de tegoeden van de twee daders te zullen bevriezen. De Russische ambassadeur in Londen wordt op het matje geroepen bij het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken.