Column

Pilot van ‘Mr. Robot’ gedurfd en gelaagd

Rami Malek in de pilot van  ‘Mr. Robot’ (VPRO).

Als je het eerste seizoen van de successerie Mr. Robot achter elkaar wilt bekijken, zul je iets illegaals moeten doen. Het kabelkanaal USA Network van NBCUniversal is internationaal niet zo toegankelijk als Netflix of HBO en ik heb nog geen dvd's gezien. Maar voor een serie over hackers is dat misschien niet zo raar.

De VPRO laat de afleveringen een week online staan, te beginnen met de woensdag uitgezonden, iets langere pilot, Hello Friend.mov (elke episode eindigt met een andere extensie). Die door de Deense regisseur van de Millennium-trilogie Niels Arden Oplev gemaakte pilot is veelbelovend, en niet alleen vanwege de inhoud. Die is ook voor digibeten leerzaam, maar ik geloof dat het daarnaast over heel andere zaken gaat.

„Are you talking to me?” vraagt de wereldvreemde computernerd Elliot (Rami Malek) bij de eerste kennismaking in de New Yorkse metro aan de geheimzinnige Mr. Robot (Christian Slater). De cinefiel herkent het citaat onmiddellijk. Net als Travis Bickle (Robert De Niro) in Taxi Driver (1976) is Elliot een dolende geest, op vergelijkbare manier door de camera op de hielen gezeten. In plaats van naar de verjaardag van zijn jeugdvriendin te gaan, ontmantelt de hacker liever een kinderpornonetwerk. ’s Avonds Superman, overdag employé van een computerbeveiligingsfirma met foute klanten.

Het grootste probleem van Elliot is niet zozeer zijn zorgvuldig beheerste morfineverslaving, alswel zijn hoogbegaafdheid en onvermogen tot gewoon gezellig sociaal contact. Hij is slimmer dan zijn therapeute, collega’s, chef en wie hij ook maar verder tegenkomt. Als hij anderen wil aanraken, dan hackt hij hun sociale media en zet zaken in werking die hun leven op een ingewikkelde manier veranderen.

De nerd als existentiële held, in dat opzicht verschilt Mr. Robot niet van al die andere moderne tv-series over solisten met een min of meer pathologische bedrading. Net als Carrie in Homeland weet hij soms niet of hij aan wanen lijdt of dat hij alle reden heeft tot achterdocht en complotdenken.

De serie lijkt zich te ontwikkelen in de richting van morele dilemma’s en een permanente identiteitscrisis. Maar natuurlijk ook tot een spannende thriller over een kwaadaardig zakenconglomeraat versus een ethisch hackerscollectief en de voortdurende vraag welke belangen je dient als iedereen je talent begeert.

Ook bij de dames is de in zichzelf gekeerde held meer in trek dan hij aankan. Hij zoekt vooral een soort van familie die op zijn niveau functioneert, met Mr. Robot als de ideale surrogaatvader.

Die hang naar ongebruikelijke familiestructuren als reddingsboei voor eenzaten heeft Mr. Robot gemeen met Transparent, die andere intrigerende tv-serie die de VPRO nu uitzendt. Heerlijk allemaal. Je moet maar durven: Neil Diamond zingt If You Go Away/Ne Me Quitte Pas onder de scène waarin de hoofdpersoon moet kiezen tussen loyaliteit aan zijn werkgever of zijn idealen - een bijna romantische keuze.